ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΤΟΜΕΑΣ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ


ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑ


ΑΕΦΦ 010  -  Αρχαία ελληνική θεματογραφία Α΄
Διδάσκοντες: Αθηνά Καβουλάκη, Νίκος Λίτινας, Ανδρέας Μαρκαντωνάτος, Αναστάσιος Νικολαΐδης, Κωνσταντίνος Σπανουδάκης
Περιγραφή: Σκοπός του μαθήματος είναι να ανακεφαλαιώσει, ταξινομήσει και κωδικοποιήσει αποκτημένες ήδη γνώσεις Γραμματικής και Συντακτικού, εντάσσοντάς τις και στο αναγκαίο θεωρητικό πλαίσιο. Η έμφαση θα δοθεί στους παρακάτω κυρίως τομείς: α) Συντακτική λειτουργία των πτώσεων, του απαρεμφάτου, της μετοχής, των εγκλίσεων και των χρόνων. β) Τονισμός, φθογγικά πάθη (κράση, συναίρεση, μετάπτωση, αφομοίωση / ανομοίωση, έκθλιψη κτλ.). γ) Στοιχεία ιστορικής γραμματικής και ετυμολογία. δ) Μεταφραστική τεχνική, και ε) Αντίστροφη θεματογραφία με μετατροπή απλών νεοελληνικών προτάσεων στα Αρχαία ελληνικά. Η εμπέδωση των παραπάνω επιδιώκεται μέσω της μελέτης επιλεγμένων κειμένων Αττικών συγγραφέων, αλλά και καταλλήλων ασκήσεων που θα διανέμονται στους φοιτητές σε εβδομαδιαία βάση, και τις οποίες οφείλουν να επεξεργάζονται στο σπίτι πριν από κάθε επόμενο μάθημα. Στις εξετάσεις, πέρα από την αντιμετώπιση θεμάτων σχετικών με τη διδαχθείσα ύλη, οι φοιτητές θα κληθούν να μεταφράσουν και κείμενο από συγκεκριμένα έργα Αττικών συγγραφέων, τα οποία θα καθοριστούν ως το δεύτερο μάθημα.
Τύπος: 'Ασκηση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΑΕΦΦ 100  -  Εισαγωγή στην Κλασική Φιλολογία
Διδάσκων: Οδυσσέας Τσαγκαράκης
Περιγραφή: Εξετάζονται οι γενικές έννοιες της φιλολογικής επιστήμης, στόχοι και μέθοδοι. Ακολουθεί μια ανασκόπηση της φιλολογίας από τις αρχές της έως τον 19. αιώνα με έμφαση στην εξέλιξη και στη συμβολή επιφανών ανδρών στη διάσωση και διατήρηση της αρχαίας γραμματείας. Επιμέρους θεματικές ενότητες περιλαμβάνουν: α) τα χειρόγραφα (εντοπισμός, μελέτη, υλικά και όργανα γραφής), β) φιλολογική και λογοτεχνική προσέγγιση των κειμένων, προσωδία, ορθοέπεια, κριτική κειμένου κτλ., γ) γραμματειακά είδη, κύρια χαρακτηριστικά, εξέλιξη κτλ., δ) φιλολογική έρευνα και μέθοδοι διεξαγωγής, προβληματική, το "Ομηρικό ζήτημα", ε) μετρική, τα βασικότερα απαγγελλόμενα και αδόμενα μέτρα, ζ) ελληνική και λατινική παλαιογραφία, η) διάλεκτοι, κυριότερα χαρακτηριστικά και ιστορική εξέλιξη, θ) μετάφραση, φιλολογική και λογοτεχνική, προβληματισμός, ι) βιβλιογραφική ενημέρωση του ερευνητή, περιοδικά, επιστημονικές σειρές, εκδόσεις κειμένων κτλ.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΑΕΦΦ 106  -  Απολλώνιος Ρόδιος, Αργοναυτικά
Διδάσκων: Κωνσταντίνος Σπανουδάκης
Περιγραφή: Στο μάθημα θα συζητηθεί ο βίος, το έργο του Απολλώνιου και η θέση του στην εξέλιξη της επικής ποίησης. Επιλεγμένα χωρία από το 1ο, (κυρίως) 3ο και τέταρτο βιβλίο των Αργοναυτικών θα αναγνωστούν, μεταφραστούν και σχολιαστούν. Η προσοχή μας θα εστιαστεί στα νεοτερικά χαρακτηριστικά του ποιήματος, όπως ο χειρισμός του ηρωικού και του ερωτικού θέματος, η λογιότητα, το μηχανορραφούν θείο. Τεχνικά ζητήματα, όπως μέτρο και κριτική του κειμένου θα σχολιαστούν επίσης.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΑΕΦΦ 119  -  Βακχυλίδης
Διδάσκουσα: Λουκία Αθανασάκη
Περιγραφή: Εισαγωγή στη χορική ποίηση, ανάγνωση και ερμηνεία των ωδών 3, 5, 13, 15 και 17.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΑΕΦΦ 135  -  Αισχύλος, Πέρσαι
Διδάσκουσα: Αθηνά Καβουλάκη
Περιγραφή: Aντικείμενο του μαθήματος θα είναι η γλωσσική και ερμηνευτική προσέγγιση των Περσών του Aισχύλου. Mέσα από μία στίχο προς στίχο ανάγνωση θα εντοπιστούν τα προβλήματα, αλλά και τα ενδιαφέροντα ζητήματα που αφορούν στη γλώσσα και την κειμενική κριτική· στη δομή, τη δραματική τεχνική και τους χαρακτήρες· στη σκηνική παρουσίαση· και κυρίως, στον τρόπο με τον οποίο η ιστορία μυθοποιείται και γίνεται δράση τελετουργική και θεατρική. Tα μαθήματα θα ολοκληρωθούν με μία παρουσίαση ορισμένων σύγχρονων περιπτώσεων πρόσληψης των Περσών (στη λογοτεχνία και το θέατρο).
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΑΕΦΦ 186  -  Ηρόδοτος
Διδάσκων: Αναστάσιος Νικολαΐδης
Περιγραφή: Γιατί ο Ηρόδοτος θεωρείται πατέρας της Ιστορίας; Πώς εξηγείται η συνύπαρξη πραγματικών, αληθοφανών αλλά και εντελώς φανταστικών γεγονότων στο έργο του; Σε τι αποβλέπουν οι εθνογραφικές του παρεκβάσεις, οι νουβέλες και τα ανέκδοτά του; Ποιος είναι ο ρόλος του θείου στα ανθρώπινα πράγματα και ποιοι άλλοι παράγοντες κινούν την ιστορία κατά τον Αλικαρνασσέα; Θα αναγνωσθούν και θα μελετηθούν κεφάλαια από το πρώτο (κυρίως), το τρίτο, το έβδομο και το ένατο βιβλίο, ενώ, με αφορμή τη γλώσσα και το ύφος του Ηροδότου, θα γίνει και μια σύντομη επισκόπηση της ιωνικής διαλέκτου.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΑΕΦΦ 225  -  Πλάτων, Ίων
Διδάσκουσα: Αναστασία-Ερασμία Πεπονή
Περιγραφή: Αυτός ο σύντομος και ευχάριστος πλατωνικός διάλογος θα χρησιμεύσει ως εισαγωγή σε κεντρικά ζητήματα, τα οποία απασχολούν και σήμερα την Κλασική Φιλολογία: Τι σημαίνει προφορική παράδοση και ποιες οι συνέπειές της στη μορφή και το περιεχόμενο ενός ποιητικού έργου, και ειδικότερα των επών; Ποια η σημασία των μουσικών και ειδικότερα των ποιητικών παραστάσεων στην αρχαϊκή και κλασική εποχή; Ποιο το επάγγελμα του ραψωδού; Διακρίνεται και υπό ποίους όρους από αυτό του ομηρικού "αοιδού", αφενός, από εκείνο των ηθοποιών του δράματος, αφετέρου; Πώς διαμορφώνουν το ήθος και τη σκέψη ενός νέου τα ομηρικά έπη, και για ποιους λόγους ο Πλάτων είναι επιφυλακτικός απέναντι στην ποιητική παιδεία;
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΑΕΦΦ 319  -  Θεωρήσεις και θεωρίες περί ποιήσεως και τέχνης στην αρχαία Ελλάδα
Διδάσκουσα: Αναστασία-Ερασμία Πεπονή
Περιγραφή: Τι είναι "ποίηση"; Διακρίνεται και με ποιο τρόπο η "ποίηση" από τους άλλους "λόγους" στην ελληνική σκέψη; Ποια η σχέση της ποίησης με τη μουσική; Γιατί ο θεωρητικός περί ποιήσεως στοχασμός αναζητά αναλογίες ανάμεσα στην ποίηση και τις εικαστικές τέχνες; Βασικό ζητούμενο του σεμιναρίου είναι οι προσεγγίσεις που συναντώνται στα ίδια τα ποιητικά κείμενα (κυρίως αρχαϊκά και κλασικά) αλλά και στον θεωρητικό λόγο (κυρίως φιλοσοφικό) σχετικά με την ταυτότητα και τη λειτουργία της ποίησης και των άλλων τεχνών. Κεντρικό σημείο της έρευνας θα αποτελέσουν οι ποικίλες σημασίες της θεμελιώδους αλλά προβληματικής έννοιας της "μιμήσεως".
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία

ΑΕΦΦ 324  -  Σοφοκλής, Ηλέκτρα
Διδάσκων: Γιάννης Τζιφόπουλος
Περιγραφή: Η ποιητική του γυναικείου θρήνου και η Ηλέκτρα ως παραδειγματική ποιήτρια θρήνων.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία

ΑΕΦΦ 329  -  Αφηγηματολογία και αρχαία ελληνική τραγωδία: η περίπτωση του Φιλοκτήτη του Σοφοκλή
Διδάσκων: Ανδρέας Μαρκαντωνάτος
Περιγραφή: Στο σεμινάριο αυτό θα συζητηθεί ενδελεχώς η δυνατότητα εφαρμογής της επιστήμης της αφήγησης στο πεδίο της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας. Επίσης, θα αναλυθούν οι ειδικές παράμετροι μιας τέτοιας εφαρμογής της αφηγηματολογίας σε ένα δραματικό κείμενο και θα μελετηθούν οι συγκεκριμένες μέθοδοι τις οποίες μετέρχονται οι δραματογράφοι για να συνθέσουν τις θεατρικές αφηγήσεις τους. Η περίπτωση του Φιλοκτήτη του Σοφοκλή παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον από αφηγηματολογικής πλευράς. Το έργο αυτό παρουσιάζει εκπληκτική θεατρική οικονομία και θαυμαστή αφηγηματική ποικιλία.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία

ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑ

ΛΑΦΦ 010  -  Λατινική θεματογραφία Α΄
Διδάσκοντες: Λουκία Αθανασάκη, Γιάννης Τζιφόπουλος
Περιγραφή: Χρήση των μερών του λόγου, χρόνοι, εγκλίσεις, ακολουθία χρόνων. Αντίστροφες προτάσεις (μετατροπή από τα ελληνικά στα λατινικά). Επιλογή από κείμενα λατίνων πεζογράφων.
Τύπος: 'Ασκηση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΛΑΦΦ 121  -  Βουκολική ποίηση: Από τον Βιργίλιο στον 20ο αιώνα
Διδάσκων: Μιχαήλ Πασχάλης
Περιγραφή: Εισαγωγή στη Βουκολική ποίηση. Ανάγνωση επιλεγμένων Εκλογών και αποσπασμάτων από τα Βουκολικά του Βιργιλίου και ένταξή τους στην αρχαιοελληνική, λατινική και νεότερη παράδοση του είδους και των συγγενών ειδών μέχρι τον 20ο αιώνα.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΛΑΦΦ 250  -  Πετρώνιος
Διδάσκων: Σταύρος Φραγκουλίδης
Περιγραφή: Ανάγνωση του Δείπνου του Τριμαλχίωνα (Σατιρικά του Πετρωνίου) με έμφαση στα λογοτεχνικά του πρότυπα και στη θεατρική οργάνωση της δομής του.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΛΑΦΦ 300  -  Πηγές και σύνθεση της Αινειάδας
Διδάσκων: Οδυσσέας Τσαγκαράκης
Περιγραφή: Αντικείμενο της έρευνας αποτελούν οι λογοτεχνικές επιδράσεις, κυρίως του Ομήρου, αλλά και του Απολλωνίου, στον Βιργίλιο και η αξιοποίηση συγκεκριμένων δομικών στοιχείων, θεματικών μοτίβων κτλ. για τη σύνθεση της Αινειάδας, ιδιαίτερα στα βιβλία 1-6.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία

ΛΑΦΦ 322  -  Πλαύτος, Captivi
Διδάσκων: Σταύρος Φραγκουλίδης
Περιγραφή: Ορισμός της έννοιας μεταθεατρικότητα. Ανάγνωση της κωμωδίας του Πλαύτου Captivi από μεταθεατρική σκοπιά.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία


ΤΟΜΕΑΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΚΑΙ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΏΝ ΣΠΟΥΔΩΝ


ΥΠΟΤΟΜΕΑΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ

ΒΥΦΦ 100  -  Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία
Διδάσκουσα: Μαρίνα Δετοράκη
Περιγραφή: Πρώτος στόχος του μαθήματος είναι η γνωριμία των φοιτητών με τα βασικά λογοτεχνικά είδη του Βυζαντίου, θρησκευτικής και κοσμικής γραμματείας. Η παρουσίαση θα τεκμηριωθεί με την ανάγνωση και το σχολιασμό επιλεγμένων αποσπασμάτων από τις τρείς περιόδους της Βυζαντινής ιστορίας. Δεύτερος στόχος είναι η εισαγωγή των φοιτητών στην ιστορία και την οργάνωση της βυζαντινολογικής επιστήμης και κυρίως η εξοικείωσή τους με τη βασική βιβλιογραφία (εγχειρίδια, λεξικά, εργαλεία, εκδόσεις, περιοδικά).
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΒΥΦΦ 209  -  Η σάτιρα στο Βυζάντιο
Διδάσκουσα: Μαρίνα Λουκάκη
Περιγραφή: Η σάτιρα ως λογοτεχνικό είδος γνωρίζει ιδιαίτερη ανάπτυξη στο Βυζάντιο από τα μέσα του 11ου αιώνα μέχρι το τέλος της βυζαντινής αυτοκρατορίας. Στην παράδοση θα παρουσιαστούν με χρονολογική σειρά τα σωζόμενα έργα, έμμετρα και πεζά. Με αφετηρία τα σατιρικά κείμενα Τιμαρίων (12ος αι.) και Μάζαρις (15ος αι.) θα μελετηθούν οι σχέσεις της βυζαντινής σάτιρας με την παράδοση του Λουκιανού και θα σχολιαστεί η διαφοροποίηση στη θεματολογία των βυζαντινών σατιρικών κειμένων ανάλογα με τις κοινωνικές και ιστορικές συνθήκες της εποχής τους.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΒΥΦΦ 243  -  Η αυλική ποίηση του 12ου αιώνα
Διδάσκων: Ιωάννης Βάσσης
Περιγραφή: Μορφές της θύραθεν ποίησης στην εποχή των Κομνηνών. Αυτοκρατορική ιδεολογία και πολιτική. Λογοτεχνικοί κύκλοι, διδακτική, εγκωμιαστική και 'επαιτική' ποίηση. Σχολιασμός επιλεγμένων αποσπασμάτων από το έργο του Θεοδώρου Προδρόμου, του Μαγγανείου Προδρόμου, του Κωνσταντίνου Μανασσή, του Ιωάννη Τζέτζη κ.ά.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΒΥΦΦ 339  -  Βυζαντινές εκφράσεις
Διδάσκουσα: Μαρίνα Λουκάκη
Περιγραφή: Στο σεμινάριο θα μελετηθούν τα θεωρητικά ρητορικά κείμενα στα οποία βασίζονται οι βυζαντινοί συγγραφείς για να συντάξουν "εκφράσεις", λογοτεχνικές περιγραφές. Στη συνέχεια θα εξεταστούν αφενός μεν οι λογοτεχνικές περιγραφές πόλεων (4ου - 15ου αι.), όπως Αντιόχειας, Θεσσαλονίκης, Νικαίας, Κορίνθου, Τραπεζούντος, και οι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες εκφράσεις σκηνών κυνηγίου του 12ου αιώνα.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εξέταση

ΒΥΦΦ 361  -  Ελληνική παλαιογραφία και κωδικολογία
Διδάσκων: Ιωάννης Βάσσης
Περιγραφή: Αντικείμενο του σεμιναρίου θα είναι η εξέλιξη της ελληνικής γραφής (4ος - 16ος αι.).
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εξέταση

ΥΠΟΤΟΜΕΑΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ

ΝΕΦΦ 126  -  Έντυπη λογοτεχνία του 16ου αιώνα
Διδάσκων: Στέφανος Κακλαμάνης
Περιγραφή: H συμβολή της τυπογραφίας στη διάδοση του γραπτού πολιτισμού και στη διαμόρφωση ενός αναγνωστικού κοινού της λογοτεχνίας. Tα λογοτεχνικά έντυπα και ο "κόσμος" τους: συγγραφείς, εκδότες-τυπογράφοι, επιμελητές, έμποροι, αναγνωστικό κοινό. H συγκρότηση του πρώτου έντυπου corpus έργων της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Zητήματα πρόσληψης των λογοτεχνικών έντυπων βιβλίων. Aνάλυση αποσπασμάτων από τα έργα: Διήγησις Aπολλωνίου, 'Ανθος Xαρίτων, Θησηίδα, Φυλλάδα του Γαδάρου, Iστορία του Pε της Σκότσιας, κ.ά.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΝΕΦΦ 143  -  Το δημοτικό τραγούδι: Οι παραλογές
Διδάσκων: Αλέξης Πολίτης
Περιγραφή: Θα επιχειρηθεί μία συνολική εξέταση του δημοτικού τραγουδιού από τη σκοπιά της κοινωνικής ανθρωπολογίας, της ιστορίας και της φιλολογίας, δηλαδή, 1) Πώς λειτουργεί το δημοτικό τραγούδι στην κοινωνία του προφορικού πολιτισμού, 2) Το περιεχόμενό-του (ακριτικά, παραλογές, κλέφτικα, κλπ.) και ο ιδεολογικός κόσμος που αντιπροσωπεύει, και 3) Η μορφολογία-του, δηλαδή η δομή, οι τεχνοτροπίες-του, κλπ.. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στη λογοτεχνική ανάλυση των παραλογών, δηλαδή των τραγουδιών με αφηγηματικό περιεχόμενο.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΝΕΦΦ 160  -  Οι Επτανήσιοι ποιητές και κριτικοί και το σολωμικό έργο
Διδάσκων: Ευριπίδης Γαραντούδης
Περιγραφή: Στόχος του μαθήματος είναι η διερεύνηση δύο κυρίως θεμάτων. Tο πρώτο είναι η σχέση, τόσο η λογοτεχνική, όσο και η κοινωνική, του Σολωμού και των σύγχρονών του επτανησίων ποιητών (ή αντιστρόφως). Tο δεύτερο είναι αφενός η πρόσληψη του σολωμικού έργου από την επτανησιακή ποίηση και κριτική αμέσως μετά από το θάνατο του Σολωμού, και αφετέρου η διαχείριση της σολωμικής πνευματικής κληρονομιάς από τους επτανήσιους στη συνέχεια, στην εποχή που αρχίζει από το θάνατο του ποιητή και φτάνει μέχρι τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα. Επιμέρους ζητήματα που θα σχολιαστούν στη διάρκεια του μαθήματος είναι η ιστορία του όρου "επτανησιακή σχολή", η σχέση της σολωμικής ποίησης με εκείνη των λεγόμενων "εξωσολωμικών" ποιητών, η αξιοσημείωτη διάδοση του αρχαϊσμού στην επτανησιακή ποίηση και η συμβολή των επτανησίων ποιητών στην ποιητική υστεροφημία του Σολωμού.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΝΕΦΦ 179  -  Εκδοτικά και βιβλιοπωλικά ζητήματα στην ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας του 19ου αιώνα
Διδάσκουσα: Μαρία Μαθιουδάκη
Περιγραφή: Το μάθημα θα παρακολουθήσει αντιπροσωπευτικούς σταθμούς από την ιστορία της ελληνικής λογοτεχνίας του 19ου αιώνα (κυρίως του δευτέρου μισού, 1850-1900), φωτίζοντας τα έργα από τη σκοπιά της εκδοτικής τους υπόστασης και της βιβλιοπωλικής τους τύχης. Στόχος του μαθήματος είναι να προσεγγίσει την αναγνωστική υποδοχή που επιφύλαξε η ελληνική κοινωνία του 19ου αιώνα σε σημαντικά έργα της ποιητικής και πεζογραφικής παραγωγής.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΝΕΦΦ 186  -  Νουβέλες και μυθιστορήματα της περιόδου 1880-1910: Παπαδιαμάντης, Καρκαβίτσας, Κονδυλάκης, Ξενόπουλος
Διδάσκουσα: Μαρίνα Αρετάκη
Περιγραφή: Στην παράδοση αυτή θα μελετηθούν εκτενή λογοτεχνικά κείμενα γραμμένα σε μια περίοδο όπου καλλιεργείται κυρίως το ηθογραφικό διήγημα: Τα Ρόδινα Ακρογιάλια του Α. Παπαδιαμάντη, ο Ζητιάνος του Α. Καρκαβίτσα, ο Πατούχας του Ι. Κονδυλάκη και η Μαργαρίτα Στέφα του Γρ. Ξενόπουλου. Θα εξεταστεί η αφηγηματική οργάνωση των παραπάνω κειμένων, η σχέση τους με τα λογοτεχνικά ρεύματα της εποχής και η θέση τους στη λογοτεχνική ιστορία της περιόδου.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΝΕΦΦ 210  -  Ποίηση και ποιητική του συμβολισμού στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου
Διδάσκων: Δημήτρης Πολυχρονάκης
Περιγραφή: Η συγκεκριμένη παράδοση περιλαμβάνει χαρακτηριστικά ποιητικά και θεωρητικά κείμενα των πιο σημαντικών ποιητών του νεοελληνικού συμβολισμού (Ουράνης, Λαπαθιώτης, Παπανικολάου, 'Αγρας, Φιλύρας, Καρυωτάκης). Η προβληματική της παράδοσης περιστρέφεται γύρω από το ζήτημα της συστηματικής και συνειδητής ανάδειξης της ποιητικής γλώσσας ως συμβολικής γλώσσας έτσι όπως εκδηλώνεται μέσα στα συμφραζόμενα της ευρύτερης μεταρομαντικής λογοτεχνίας (Poe, Baudelaire, Verlaine, Mallarmé).
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΝΕΦΦ 220  -  Η γενιά του 30: Η Σχολή της Θεσσαλονίκης
Διδάσκων: Γιάννης Δημητρακάκης
Περιγραφή: Αντικείμενο της παράδοσης αυτής θα αποτελέσει το πεζογραφικό έργο των συγγραφέων της Σχολής της Θεσσαλονίκης. Μέσα από τη μελέτη κειμένων των Α. Γιαννόπουλου, Γ. Δέλιου, Στ. Ξεφλούδα και Ν. Γ. Πεντζίκη, θα επισημανθούν οι επιδράσεις από τον ευρωπαϊκό λογοτεχνικό μοντερνισμό και θα αναδειχθεί η συμβολή της Σχολής αυτής στην εμφάνιση και ανάπτυξη της νεοελληνικής νεωτερικής πεζογραφίας.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΝΕΦΦ 230  -  Όψεις της πόλης στη νεοελληνική πεζογραφία, 1930 και εξής
Διδάσκουσα: Χριστίνα Ντουνιά
Περιγραφή: Από το Χρονικό μιας πολιτείας του Παντελή Πρεβελάκη ως το Τέλος της μικρής μας πόλης του Δημήτρη Χατζή η πόλη πρωταγωνιστεί σε σημαντικά βιβλία του 20ού αιώνα με σαφή και διακριτά γνωρίσματα. Στη διάρκεια των μαθημάτων θα εξεταστούν οι τρόποι με τους οποίους μια συγκεκριμένη πόλη αποτυπώνεται στη λογοτεχνία καθώς και η σχέση της πλασματικής πόλης με την πραγματική. Μέσα από ειδικά επιλεγμένα έργα οι φοιτητές θα περιηγηθούν σε πόλεις-κείμενα, σε πόλεις δηλαδή που δημιουργούνται με τη χρήση ρητορικών σχημάτων και αφηγηματικών τεχνικών, μετουσιωμένων βιωμάτων και φαντασιακών προβολών, μνήμης και παρατήρησης, διαχρονίας και συγχρονίας.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΝΕΦΦ 286  -  Ξένη και νεοελληνική αντιπολεμική πεζογραφία: Μπαρμπύς, Ρεμάρκ, Μυριβήλης, Βενέζης
Διδάσκων: Σταμάτης Φιλιππίδης
Περιγραφή: Αντικείμενο των παραδόσεων θα αποτελέσει η εξέταση τεσσάρων φημισμένων αντιπολεμικών μυθιστορημάτων: Ανρί Μπαρμπύς Η Φωτιά (1916), Έριχ Μαρία Ρεμάρκ Ουδέν νεώτερον από το Δυτικό μέτωπο (1929), Στράτη Μυριβήλη Η Ζωή εν τάφω (1924) και Ηλία Βενέζη Το Νούμερο 31328 (1931). Η συγκριτική εξέταση των μυθιστορημάτων αυτών θα γίνει τόσο στο επίπεδο του περιεχομένου όσο και στο επίπεδο της μορφής (από την άποψη των αφηγηματολογικών τεχνικών).
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΝΕΦΦ 336  -  Αναγνωστικές και συγγραφικές εμπειρίες μέσα από τα λογοτεχνικά κείμενα
Διδάσκουσα: Μαρία Μαθιουδάκη
Περιγραφή: Στο σεμινάριο αυτό οι φοιτητές αναλαμβάνουν την ανάδειξη πληροφοριών σχετικών με τις αναγνωστικές ή και συγγραφικές εμπειρίες των ηρώων, μέσα από λογοτεχνικά κείμενα και απομνημονεύματα του 19ου και του 20ού αιώνα. Αναλαμβάνουν επίσης να εντοπίσουν την εκδοτική τύχη των αναγνωσμάτων (ή συγγραμμάτων) στα οποία τους παραπέμπει το αποδελτιωμένο τους υλικό. Ο στόχος του σεμιναρίου είναι διπλός: από τη μια η τριβή των φοιτητών με εκτενή αφηγηματικά έργα, και από την άλλη η εξοικείωση τους με τα βιβλιογραφικά εγχειρίδια.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία

ΝΕΦΦ 339  -  Σύγχρονα σολωμικά προβλήματα
Διδάσκων: Δημήτρης Πολυχρονάκης
Περιγραφή: Στόχος του συγκεκριμένου σεμιναρίου είναι η συστηματική παρουσίαση όλων των σημαντικών προβλημάτων που σχετίζονται με την ανάγνωση του Σολωμού και απασχολούν τη σύγχρονη φιλολογική κοινότητα έτσι όπως προκύπτουν μέσα από τη σημερινή διαφωνία για τα ζητήματα της έκδοσης, της ερμηνείας, της γραμματολογικής ένταξης, των πηγών, της μορφολογίας και της αποσπασματικότητας του ποιητή.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία

ΝΕΦΦ 345  -  Λογοτεχνία και περιοδικά, 1900-1940
Διδάσκων: Αλέξης Πολίτης
Περιγραφή: Θα εργασθούμε με τα περιοδικά που διαθέτει η βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου. Αρχικά θα εξεταστούν οι βιβλιογραφίες ή τα άλλα βοηθήματα που παρέχουν σχετικές πληροφορίες, και ορισμένες μελέτες περιοδικών, ως θεωρητικά υποδείγματα. Κατόπιν θα επιμερισθεί το υλικό σε ενότητες με βάση τη θεματική, τους λογοτέχνες ή τα περιοδικά, και θα συνταχθούν εργασίες που θα προσεγγίζουν μία από τις παραπάνω ενότητες. Τελικός στόχος είναι η κατανόηση του ρόλου των περιοδικών στο λογοτεχνικό φαινόμενο.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία

ΝΕΦΦ 354  -  Ο νατουραλισμός στη νεοελληνική πεζογραφία
Διδάσκουσα: Χριστίνα Ντουνιά
Περιγραφή: Η ιστορία και οι αρχές του κινήματος και οι πρώτες μεταφράσεις νατουραλιστικών έργων στην Ελλάδα. Στο σεμινάριο θα διερευνηθούν και θα μελετηθούν οι τρόποι με τους οποίους αποτυπώνεται ο νατουραλισμός στην νεοελληνική πεζογραφία του αγροτικού και του αστικού χώρου. Τα όρια αυτής της διερεύνησης εκτείνονται κυρίως από τον Παπαδιαμάντη ώς τον Μυριβήλη δηλαδή από τη δεκαετία του 1880 ως τη δεκαετία του 1930, αφού στη διάρκεια αυτής της περιόδου εκδίδονται τα σημαντικότερα νατουραλιστικά έργα. Σε ένα δεύτερο επίπεδο θα γίνει προσπάθεια να εντοπιστούν και να καταγραφούν ορισμένα όψιμα νατουραλιστικά στοιχεία στη μεταπολεμική και τη σύγχρονη πεζογραφική παραγωγή.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία

ΝΕΦΦ 361  -  Ζητήματα ποιητικής της νεοελληνικής νεωτερικής πεζογραφίας κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου
Διδάσκων: Γιάννης Δημητρακάκης
Περιγραφή: Στο σεμινάριο αυτό θα διερευνηθούν ορισμένα από τα θεμελιώδη ζητήματα ποιητικής που θέτει το μυθιστορηματικό έργο βασικών εκπροσώπων της νεοελληνικής νεωτερικής μεσοπολεμικής πεζογραφίας. Η ανάλυση κειμένων των Μ. Αξιώτη, Γ. Μπεράτη, Ν.Γ. Πεντζίκη και Γ. Σκαρίμπα, στοχεύει στην ανίχνευση της φυσιογνωμίας του ελληνικού πρωτοποριακού μυθιστορήματος.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία

ΝΕΦΦ 382  -  Η σκηνή της πρώτης συνάντησης των ηρώων στην πεζογραφία του 19ου αιώνα
Διδάσκουσα: Μαρίνα Αρετάκη
Περιγραφή: Αντικείμενο του σεμιναρίου θα είναι η σκηνή της πρώτης συνάντησης των πλασματικών χαρακτήρων σε μυθιστορήματα του 19ου αιώνα. Με βάση τη σκηνή αυτή, οι φοιτητές θα πρέπει να μελετήσουν τη σύνθεση των χαρακτήρων, την οργάνωση του λογοτεχνικού κειμένου και το είδος του.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία

ΝΕΦΦ 384  -  Το νεοελληνικό ημερολογιακό μυθιστόρημα
Διδάσκων: Σταμάτης Φιλιππίδης
Περιγραφή: Αντικείμενο του σεμιναρίου θα είναι η εξέταση νεοελληνικών μυθιστορημάτων που εμφανίζονται ως ημερολόγια ή απομνημονεύματα και εκδόθηκαν από το 1880 έως το 1967, όπως το Όφις και κρίνο του Καζαντζάκη (1906), το Η Κυρία με το άσπρο άλογο του Δ. Κόκκινου (1923), το Λεμονόδασος του Κοσμά Πολίτη (1930) και η Μυστική ζωή του Τερζάκη (1957).
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία


ΤΟΜΕΑΣ ΘΕΑΤΡΟΛΟΓΙΑΣ - ΜΟΥΣΙΚΟΛΟΓΙΑΣ


ΘΠAΦ 145  -  Oι γενάρχες του σύγχρονου ευρωπαϊκού θεάτρου: Ίμπσεν, Στρίντμπεργκ, Tσέχωφ
Διδάσκων: Θόδωρος Xατζηπανταζής
Περιγραφή: Στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα, το ευρωπαϊκό θέατρο πραγματοποίησε μια από τις πιο εντυπωσιακές στροφές ολόκληρης της ιστορίας του, οδήγησε στην ολοκλήρωσή του το μεγάλο κίνημα του ρεαλισμού και ταυτοχρόνως έβαλε τις βάσεις για την υπέρβασή του. Bασικοί συντελεστές της παραπάνω εξόρμησης, που προκαθόρισε την πορεία της σύγχρονης θεατρικής τέχνης, αναδείχτηκαν τρεις συγγραφείς από χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας, ο Pώσος Aντόν Tσέχωφ και οι Σκανδιναβοί Eρρίκος Ίμπσεν και Aύγουστος Στρίντμπεργκ. Tο μάθημα αποτελεί ένα είδος εισαγωγής στο νεότερο ευρωπαϊκό θέατρο, καθώς στοχεύει στην εξέταση της ιδιαίτερης συμβολής καθενός από τους τρεις, μέσα από τη μελέτη ορισμένων έργων τους που έχουν αναγνωριστεί ως ορόσημα στην πορεία του δυτικού πολιτισμού.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΚΝΕΦ 260  -  Ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου Ι: από τις πρώτες προβολές στην άνθιση της παραγωγής.
Διδάσκουσα: Ελίζα-Αννα Δελβερούδη
Περιγραφή: Την παράδοση συνιστούν δύο ενότητες. Η πρώτη αναφέρεται στην εποχή του βωβού, από τις πρώτες προβολές ταινιών σε αθηναϊκές αίθουσες, ως τη διαμόρφωση ελληνικών εταιρειών παραγωγής κατά τη δεκαετία του 1920. Η δεύτερη περιλαμβάνει τις τρεις πρώτες δεκαετίες του ομιλούντος (1930-1950) και μελετά, μέσα από συγκεκριμένα δείγματα, τη διαμόρφωση της ελληνικής παραγωγής και τη συμβολή των αντιπροσωπευτικότερων συντελεστών της.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΚΝΕΦ 373  -  Εταιρείες παραγωγής στον ελληνικό εμπορικό κινηματογράφο.
Διδάσκουσα: Ελίζα-Αννα Δελβερούδη
Περιγραφή: Η δράση των εταιρειών παραγωγής του ελληνικού κινηματογράφου είναι ένα άγνωστο κεφάλαιο της ιστορίας του. Στο σεμινάριο θα παρουσιασθούν οι πηγές που προσφέρονται για τη διερεύνηση της δράσης των εταιρειών, θα εξετασθούν οι συνεργασίες τους με το δημιουργικό τους προσωπικό (σεναριογράφοι, σκηνοθέτες, διευθυντές φωτογραφίας, ηθοποιοί κ.λ.π.) και θα γίνει προσπάθεια να αποτιμηθεί ο ρόλος τους στη διαμόρφωση του κινηματογραφικού τοπίου της εποχής τους.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση:Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία

ΘNEΦ 202  -  Tο νεοελληνικό θέατρο από τη δεκαετία του 1890 έως τον A' Παγκόσμιο Πόλεμο
Διδάσκων: Aντώνης Γλυτζουρής
Περιγραφή: Oι απόπειρες εκσυγχρονισμού της αθηναϊκής σκηνής με το "Bασιλικό Θέατρο" (1901-8) και τη "Nέα Σκηνή" (1901-5) και η εγκαθίδρυση της βεντετοκρατίας, οι προσπάθειες ανανέωσης της εγχώριας δραματουργίας σε συνάρτηση προς την πρόσληψη του Pεαλισμού και του Συμβολισμού από τους Έλληνες συγγραφείς της εποχής (Ξενόπουλος, Kαμπύσης, Ψυχάρης, Mελάς, Xορν, Kαζαντζάκης κ.ά), η εισβολή και ανάπτυξη του Θεάτρου Σκιών, η κυριαρχία της Eπιθεώρησης και της Oπερέτας κ.ά.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΘNEΦ 383  -  'Αγγελος Σικελιανός και Eύα Πάλμερ Σικελιανού: η παρέμβασή τους στο θέατρο
Διδάσκων: Aντώνης Γλυτζουρής
Περιγραφή: Θα εξεταστούν η δραματουργία του 'Αγγελου Σικελιανού και οι θεωρητικές απόψεις του για το θέατρο. Tο σεμινάριο θα καταπιαστεί επίσης με τις θεατρικές πτυχές του εγχειρήματος των "Δελφικών Γιορτών" (1927, 1930) και τη θεωρητική και σκηνοθετική συμβολή της Eύας-Πάλμερ Σικελιανού.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση:Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία

ΜΠΑΦ 190  -  Μορφές και είδη της Ευρωπαϊκής μουσικής
Διδάσκων: Τάσος Χαψούλας
Περιγραφή: Στόχος της παράδοσης είναι η κατανόηση των δομικών και αρχιτεκτονικών αλληλοεξαρτήσεων μεταξύ μορφών και ειδών, μέσω της παρατήρησης της ιστορικής τους εξέλιξης στις διάφορες εποχές της ιστορίας της Ευρωπαϊκής μουσικής.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΜΝΕΦ 359  -  Κοσμική Βυζαντινή μουσική: Οι αρνητικές κρίσεις των Πατέρων της Εκκλησίας ως πηγές πληροφοριών για την κοσμική μουσική στο Βυζάντιο
Διδάσκων: Τάσος Χαψούλας
Περιγραφή: Για την κοσμική μουσική στα χρόνια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας δεν γνωρίζουμε - εάν εξαιρέσουμε ορισμένες περιγραφές Περσών απεσταλμένων και ελάχιστες περιγραφές κληρικών και σταυροφόρων - παρά ελάχιστα. Σκοπός του σεμιναρίου είναι η σκιαγράφηση της κοσμικής μουσικής ζωής στα χρόνια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, μέσω της ερμηνείας των αρνητικών κρίσεων των εκκλησιαστικών Πατέρων για την κοσμική μουσική (και το θέατρο), και της σύγκρισής τους με εικονογραφικές και λογοτεχνικές πηγές της εποχής.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία

ΘΠΑΦ 221  -  Μεγάλοι ρόλοι στο κλασικό ρεπερτόριο
Διδάσκων: Ανδρέας Δημητριάδης
Περιγραφή: Το μάθημα εξετάζει τον τρόπο προσέγγισης και απόδοσης διάσημων ρόλων σε διαφορετικές ιστορικές περιόδους, σε συνδυασμό με τις αντίστοιχες κοινωνικές και πολιτισμικές συνθήκες. Επίσης, θα δοθεί έμφαση στη σύγχρονη ερμηνεία των ίδιων ρόλων, οι οποίοι θα προέρχονται από έργα του Σαίξπηρ, του Mολιέρου, του Γκολντόνι, του Ίψεν, του Mπρεχτ, κ.ά.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΘΠΑΦ 344  -  Η ρωμαϊκή κωμωδία και η επίδρασή της στο νεότερο ευρωπαϊκό θέατρο
Διδάσκων: Ανδρέας Δημητριάδης
Περιγραφή: Στόχος του σεμιναρίου είναι η διερεύνηση της επίδρασης που άσκησε η ρωμαϊκή θεατρική παράδοση στο ευρωπαϊκό θεάτρο. Μέσα από την παράλληλη ανάγνωση ρωμαϊκών και νεότερων κωμωδιών θα διαπιστωθούν οι υπάρχουσες συγγένειες ώστε, στις γραπτές εργασίες που θα ακολουθήσουν, να αναλυθούν τα διάφορα δάνεια του νεότερου θεάτρου από το ρωμαϊκό στην πλοκή, τους χαρακτήρες, τις θεατρικές συμβάσεις, κλπ.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία

ΘΝΕΦ 211  -  H ελληνική κωμωδία κατά το πρώτο μισό του 20ού αιώνα
Διδάσκουσα: Aρετή Bασιλείου
Περιγραφή: Tο συγκεκριμένο μάθημα πρόκειται να εξετάσει ένα κομμάτι από την ευρεία νεοελληνική κωμωδιογραφική παράδοση, η οποία ξεκινά ουσιαστικά από τον 19ο αιώνα. Θα μελετηθεί η μετάβαση της κωμωδίας από τον 19ο αιώνα στον 20ό, τα πιο αντιπροσωπευτικά έργα των κυριότερων κωμωδιογράφων των τεσσάρων πρώτων δεκαετιών του 20ού, ώς τον B' Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ παράλληλα θα επιχειρηθεί η ειδολογική και θεματική κατάταξη των έργων τους.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΘΝΕΦ 315  -  Σπύρος Mελάς: η συμβολή του στη διαμόρφωση του νεοελληνικού θεάτρου
Διδάσκουσα: Aρετή Bασιλείου
Περιγραφή: Στόχος του σεμιναρίου είναι η γνωριμία με την πολυσχιδή καλλιτεχνική προσωπικότητα του Σπύρου Mελά, ηγετική φυσιογνωμία στη διαμόρφωση κυρίως του ελληνικού μεσοπολεμικού θεάτρου, τόσο στο επίπεδο της σκηνοθεσίας, όσο και στο επίπεδο της δραματικής λογοτεχνίας, της θεατρικής κριτικής, της δημοσιογραφίας, αλλά και της ιστορικής βιογραφίας.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία


ΤΟΜΕΑΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑΣ


ΓΛΩΦ 100  -  Eισαγωγή στη θεωρητική γλωσσολογία
Διδάσκων: Αλέξης Καλοκαιρινός
Περιγραφή: Το μάθημα αυτό είναι μια γενική εισαγωγή στη θεωρητική γλωσσολογία και προορίζεται κυρίως για τους φοιτητές που έρχονται για πρώτη φορά σε επαφή με την επιστημονική μελέτη της γλώσσας. Στις τρεις πρώτες συναντήσεις συζητάμε βασικά ζητήματα που έχουν γίνει αντικείμενο πολύ διαδεδομένων παρεξηγήσεων. Τα ζητήματα αυτά στρέφονται γύρω από το ερώτημα "Τί είναι η γλώσσα;". Τα επόμενα μαθήματα προσφέρουν μια εισαγωγική επισκόπηση των επί μέρους πεδίων που συνθέτουν τη θεωρητική γλωσσολογία: Της φωνητικής και φωνολογίας, της μορφολογίας, της σύνταξης (με έμφαση στη θεωρία της γενετικής - μετασχηματιστικής γραμματικής), της σημασιολογίας και της πραγματολογίας
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή

ΓΛΩΦ 138  -  Εισαγωγή στην Κοινωνιογλωσσολογία
Διδάσκουσα: Δέσποινα Παπαδοπούλου
Περιγραφή: Στόχος αυτού του μαθήματος είναι η εισαγωγή στις κοινωνικές επιπτώσεις που έχει η χρήση της γλώσσας καθώς και η διερεύνηση του κεντρικού της ρόλου στη μεταβίβαση κοινωνικών και πολιτιστικών αξιών. Παράλληλα με την εξέταση του ερωτήματος πώς η γλώσσα χρησιμοποιείται για να εκφράσει διάφορες κοινωνικές σχέσεις θα μελετηθούν θεωρητικά ζητήματα και θα περιγραφούν πειραματικές μέθοδοι που χρησιμοποιούνται στην κοινωνιογλωσσολογική έρευνα.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΓΛΩΦ 154  -  Γλωσσική επαφή, μεταβολή και ποικιλίες
Διδάσκουσα: Ιωάννα Κάππα
Περιγραφή: Στόχος αυτής της παράδοσης είναι: η πραγμάτευση του θέματος της γλωσσικής μεταβολής, δηλ. πώς αρχίζει μια μεταβολή, πώς εξαπλώνεται και πώς μπορεί να ερμηνευθεί. Η γλωσσική μεταβολή οφείλεται τόσο σε εσωτερικούς παράγοντες του γλωσσικού συστήματος, όσο και σε εξωτερικούς παράγοντες, όπως αυτοί που διαμορφώνονται όταν τα γλωσσικά συστήματα έλθουν σε επαφή, και μεταφέρονται γλωσσικά στοιχεία από τη μία γλώσσα στην άλλη, π.χ. όπως στην Καππαδοκική. Θα εξετάσουμε επίσης τη σχέση της μεταβολής με τις γλωσσικές ποικιλίες, τις κρεολικές και τις pidgin γλώσσες και το γλωσσικό "θάνατο".
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΓΛΩΦ 175  -  Γραμματική της Νέας Ελληνικής
Διδάσκουσα: Γεωργία Κατσιμαλή
Περιγραφή: Η διάκριση των εννοιών 'γραμματική' και γραμματική θεωρία, επιστημoνική και παιδαγωγική γραμματική καθώς επίσης και οι διαφορετικές προσεγγίσεις (περιγραφική, ερμηνευτική κτλ) για τη γραμματική ανάλυση της Νέας Ελληνικής θεμελιώνουν το μάθημα αυτό. Με τη σύγκριση διαφορετικών ως προς τη φιλοσοφία και μεθοδολογία γραμματικών (Τριανταφυλλίδη, Κλαίρη-Μπαμπινιώτη, Mackridge, και Holton-Mackridge-Φιλιππάκη) καθορίζονται τα χαρακτηριστικά της δομής σε φωνολογικό, μορφολογικό, συντακτικό και σημασιολογικό επίπεδο.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΓΛΩΦ 129  -  Εισαγωγή στην αρχαία ελληνική διαλεκτολογία
Διδάσκουσα: Δήμητρα Δελλή
Περιγραφή: Συστηματική ιστορική μελέτη των ΑΕ διαλέκτων. Ειδικότερα, στόχος του μαθήματος είναι η: 1. Περιγραφή κάθε διαλέκτου η διαλεκτικής ομάδας (πηγές, προβλήματα περιγραφής και μέθοδοι ανάλυσης). 2. Σχέσεις συγγένειας μεταξύ διαλέκτων (μελέτη των ιδιαιτέρων χαρακτηριστικών κάθε διαλέκτου και των ισογλώσσων που την συνδέουν με τις γειτονικές διαλέκτους, ταξινόμηση διαλέκτων). 3. Επανασύνθεση της ιστορίας της διαλεκτικής διαφοροποίησης κατά την 2η χιλιετ. π.Χ.: (η μυκηναική διάλεκτος, οι μη δωρικές διάλεκτοι, οι δυτικές (δωρικές) διάλεκτοι, το πρόβλημα των δωρικών "επιδρομών").
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΓΛΩΦ 300  -  Αμφισημία στη γλώσσα
Διδάσκουσα: Δέσποινα Παπαδοπούλου
Περιγραφή: Στόχος αυτού του σεμιναρίου είναι η ανάλυση της σημασίας των αμφισημιών για τη θεωρία της Γλωσσολογίας και της Ψυχογλωσσολογίας. Θα εξεταστούν πειραματικές μελέτες για την αμφισημία και τα αποτελέσματά τους θα σηζητηθούν σε σχέση με μοντέλα επεξεργασίας/κατανόησης προτάσεων και λεξικής αναγνώρισης.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Γραπτή εργασία και παρουσίαση

ΓΛΩΦ 329  -  Διαλεκτικά κείμενα και επιγραφές
Διδάσκουσα: Δήμητρα Δελλή
Περιγραφή: Το σεμινάριο αυτό είναι η συνέχεια της παράδοσης ΓΛΩΦ-157 (εισαγωγή στην αρχαία ελληνική διαλεκτολογία). Περιλαμβάνει: 1. εισαγωγή στην ελληνική επιγραφική (ρόλος και χρήση των επιγραφών στην αρχαιότητα, χρησιμότητα των επιγραφών στην μελέτη της ελληνικής γλώσσας και ιστορίας, προέλευση και εξέλιξη του ελληνικού αλφαβήτου, χρονολόγηση των ελληνικών επιγραφών, επιγραφικά σύμβολα, σημαντικές εκδόσεις ελληνικών επιγραφών). 2. επιλογή επιγραφικών κειμένων. Τα κείμενα θα συνοδεύονται, εκτός από μετάφραση, από ερμηνευτικό υπόμνημα όπου θα θιγούν ποικίλα προβλήματα, μικρά ή μεγάλα, που απασχολούν την έρευνα και θα δοθούν ερεθίσματα για την ανάληψη μικρών εργασιών τις οποίες θα αναλάβουν να φέρουν εις πέρας οι φοιτητές /-τριες.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Γραπτή εργασία και παρουσίαση

ΓΛΩΦ 339  -  Προβλήματα από τη φωνολογία των νεοελληνικών διαλέκτων
Διδάσκουσα: Ιωάννα Κάππα
Περιγραφή: Το Σεμινάριο αυτό είναι η συνέχεια της παράδοσης ΓΛΩΦ-152 (Φωνολογία των ελληνικών διαλέκτων). Θα συζητηθούν τα βασικά φωνολογικά χαρακτηριστικά των κυρίων διαλέκτων (Κρητική, Κυπριακή, Βόρεια ιδιώματα κ.λπ.) και με βάση τα εμπειρικά δεδομένα θα αναλυθούν ζητήματα που άπτονται της φωνολογίας κάθε διάλεκτου/ιδιώματος.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Γραπτή εργασία και παρουσίαση



ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΤΟΜΕΑΣ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ


ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑ

ΑΕΦΦ 020  -  Αρχαία ελληνική θεματογραφία Β΄
Διδάσκοντες: Αθηνά Καβουλάκη, Ελένη Καράμπελα, Ανδρέας Μαρκαντωνάτος, Νίκος Λίτινας
Περιγραφή: Tο μάθημα αυτό αποτελεί συνέχεια της "Aρχαίας Eλληνικής Θεματογραφίας A΄" (AEΦΦ 010). Tο ενδιαφέρον εδώ εστιάζεται: α) στις δευτερεύουσες προτάσεις β) στον πλάγιο λόγο και γ) στην αντίστροφη θεματογραφία (με μετατροπή μικρών νεοελληνικών κειμένων στην αρχαία ελληνική). Συζητούνται ακόμη προβλήματα μεταφραστικής τεχνικής, αλλά και άλλα θέματα, όπως στοιχεία ιστορικής γραμματικής και ετυμολογία. H μελέτη επιλεγμένων κειμένων Aττικών συγγραφέων και οι ασκήσεις πάνω στα σχετικά γραμματικοσυντακτικά φαινόμενα αποτελούν και πάλι (όπως και στο 010) τους άξονες της διδασκαλίας. Στις εξετάσεις, πέρα από την αντιμετώπιση θεμάτων σχετικών με τη διδαχθείσα ύλη, οι φοιτητές καλούνται να ορθογραφήσουν και να μεταφράσουν και κείμενο από συγκεκριμένα έργα Aττικών συγγραφέων, τα οποία καθορίζονται ως το δεύτερο μάθημα.
Τύπος: 'Ασκηση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΑΕΦΦ 102  -  Όμηρος, Οδύσσεια
Διδάσκων: Οδυσσέας Τσαγκαράκης
Περιγραφή: Σύντομη εισαγωγή στο ηρωικό έπος. Ανάγνωση της λ ραψωδίας. Φιλολογική, λογοτεχνική, ερμηνευτική προσέγγιση. Θέματα σύνθεσης και αυθεντικότητας, μετρική ανάλυση, πολιτιστικά στοιχεία, μεταφραστικά προβλήματα. Η σημασία της ραψωδίας για την Οδύσσεια.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΑΕΦΦ 111  -  Ελεγειογράφοι (Ανθολόγιο)
Διδάσκων: Οδυσσέας Τσαγκαράκης
Περιγραφή: Σύντομη εισαγωγή στην αρχαϊκή λυρική ποίηση, με ιδιαίτερη έμφαση στους κοινωνικοπολιτικούς παράγοντες που ευνόησαν την άνθηση και εξέλιξή της, ιδιαίτερα της ελεγείας. Θέματα ύφους, επιδράσεις, μέτρο. Μελέτη αντιπροσωπευτικών ελεγειογράφων (κριτική κειμένου, μετρική ανάλυση, ερμηνεία, μεταφραστικά προβλήματα κτλ.). Ανθολογούνται οι Αρχίλοχος, Τυρταίος, Μίμνερμος, Σόλωνας και Θέογνις.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΑΕΦΦ 139  -  Σοφοκλής, Αίας
Διδάσκουσα: Ελένη Καράμπελα
Περιγραφή: Στον Αίαντα, το αρχαιότερο από τα σωζόμενα δράματα του Σοφοκλή, ο δυϊσμός της ανθρώπινης κατάστασης αντανακλάται όχι μόνο στο επίπεδο της δραματικής σύγκρουσης, αλλά και στο σύνολο των θεμάτων που το διαπερνούν. Σε αυτή τη βάση τοποθετείται η αναζήτηση του δραματικού νοήματος, όπως προκύπτει από το σύνολο των θεατρικών σημείων που λειτουργούν στις επί μέρους σκηνές, αλλά και η εν γένει ερμηνεία αυτής της σοφόκλειας τραγωδίας.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΑΕΦΦ 180  -  Μένανδρος, Δύσκολος
Διδάσκουσα: Σοφία Καμπίτση
Περιγραφή: Ο Δύσκολος είναι το μόνο ακέραιο έργο της Νέας Κωμωδίας που μας διασώθηκε χάρη σε ένα παπύρινο κώδικα (P.Bodmez IV). Μας επιτρέπει να μελετήσουμε τη δομή της Νέας Κωμωδίας και να εκτιμήσουμε την δραματική τέχνη του ποιητή.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΑΕΦΦ 189  -  Ξενοφών, Κύρου Ανάβασις
Διδάσκων: Ανδρέας Μαρκαντωνάτος
Περιγραφή: Στη σειρά αυτή των διαλέξεων θα μελετηθεί κυρίως το ιστορικό πλαίσιο μέσα στο οποίο εξελίσσονται τα γεγονότα της Ανάβασης. Επίσης, θα δοθεί ιδιαίτερη έμφαση σε κρίσιμα ζητήματα της εποχής, όπως η πολύπλοκη σχέση των Ελλήνων με τους βαρβάρους, η αμφιλεγόμενη θέση της γυναίκας στο ξενοφώντειο έργο και το περίπλοκο ιδεολογικό υπόβαθρο της ιστορικής μεθόδου του Ξενοφώντα.Τέλος, θα αναλυθούν οι αφηγηματικές μέθοδοι που μετέρχεται ο Ξενοφών για να συνθέσει τα ιστορικά γεγονότα σε ένα εύληπτο και γοητευτικό αφηγηματικό σύνολο.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση.

ΑΕΦΦ 247  -  Δημοσθένης, Κατά Κόνωνος αικίας
Διδάσκουσα: Ιωάννα Γιατρομανωλάκη
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΑΕΦΦ 310  -  Μετασχηματισμοί του χώρου στην επινίκια ποίηση
Διδάσκουσα: Λουκία Αθανασάκη
Περιγραφή: Μελέτη των τρόπων και της σημασίας της σκηνικής εναλλαγής μυθικού και ιστορικού χώρου στην επινίκια ποίηση, κυρίως του Πινδάρου και δευτερευόντως του Βακχυλίδη
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία

ΑΕΦΦ 327  -  H δραματική τέχνη του Eυριπίδη: ζητήματα θεματολογικής και μορφολογικής εξέλιξης
Διδάσκουσα: Aθηνά Kαβουλάκη
Περιγραφή: O γενικός στόχος του σεμιναρίου είναι να διδάξει σε τριτοετείς και τεταρτοετείς φοιτητές βασικές ερευνητικές τεχνικές και να τους εξασκήσει στη γραπτή και προφορική παρουσίαση. Kάθε φοιτητής θα πρέπει να αναλάβει και να ερευνήσει ένα θέμα και τα αποτελέσματα θα πρέπει να τα παρουσιάσει προφορικά και γραπτά. Tα θέματα θα εμπίπτουν στην ευρύτερη περιοχή του τίτλου του σεμιναρίου, δηλαδή στην παρουσίαση και ανάλυση της δραματικής τέχνης και τεχνικής του Eυριπίδη. Tο ειδικότερο αντικείμενο εξέτασης θα είναι ο τρόπος με τον οποίο το έργο του ποιητή εξελίσσεται ιδίως ως προς τα θέματα και τη μορφή.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία

ΑΕΦΦ 349  -  Αριστοτέλης, Ηθικά Νικομάχεια
Διδάσκων: Αναστάσιος Νικολαΐδης
Περιγραφή: Οι ποικίλες εκφάνσεις και αποχρώσεις της αρετής και της κακίας ανιχνεύονται ήδη στον Όμηρο, συζητούνται ευρέως στα αρχαϊκά ποιητικά συνθέματα και αποτελούν αντικείμενο έρευνας στους πλατωνικούς διαλόγους. Ωστόσο αυτός που πρώτος κωδικοποίησε τις σχετικές έννοιες και το αντίστοιχο λεξιλόγιο, δημιουργώντας το πρώτο σύστημα φιλοσοφικής ηθικής, είναι ο Αριστοτέλης. Αντικείμενο του σεμιναρίου θα είναι η εξέταση αυτού του ηθικού συστήματος, και ιδιαίτερα η οργάνωσή του γύρω από τις μεσότητες αρετές. Οι φοιτητές αναμένεται να επιλέξουν ορισμένες φιλοσοφικές έννοιες-αρετές/κακίες και να παρακολουθήσουν την πραγματευσή τους στα ηθικά συγγράμματα του Αριστοτέλη, ή/και σε αντιδιαστολή με τη χρήση των ίδιων όρων από άλλους συγγραφείς.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία

ΑΕΦΦ 365  -  Λογοτεχνικοί πάπυροι
Διδάσκων: Νίκος Λίτινας
Περιγραφή: Στο σεμινάριο θα μελετηθούν ορισμένοι λογοτεχνικοί πάπυροι εστιάζοντας κυρίως στην αποδοχή ορισμένων συγγραφέων κατά την ελληνορωμαϊκή περίοδο, τη σημασία του τόπου εύρεσης ενός λογοτεχνικού παπύρου, τη χρησιμοποίηση του ίδιου παπύρου ως λογοτεχνικού και ως εγγράφου, τον τρόπο γραφής, και τη σχέση του παπυρικού κειμένου με τη μεταγενέστερη χειρόγραφη παράδοση.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία

ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑ

ΛΑΦΦ 020  -  Λατινική θεματογραφία Β΄
Διδάσκοντες: Σταύρος Φραγκουλίδης, Κωνσταντίνος Σπανουδάκης
Περιγραφή: Δευτερεύουσες προτάσεις και πλάγιος λόγος. Παραγωγή και σύνθεση. Διαφορές μεταξύ αρχαιοελληνικής και λατινικής σύνταξης. Αντίστροφη θεματογραφία. Επιλογή κειμένων από λατίνους πεζογράφους.
Τύπος: 'Ασκηση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΛΑΦΦ 100  -  Επισκόπηση της λατινικής λογοτεχνίας
Διδάσκων: Μιχαήλ Πασχάλης
Περιγραφή: Εισαγωγική επισκόπηση της λατινικής λογοτεχνίας με σκοπό να εξοικειωθούν οι διδασκόμενοι με τα βασικά γραμματειακά είδη, την καταγωγή και την πρόσληψή τους. Την επισκόπηση συνοδεύει απαραίτητα η ανάγνωση και ερμηνεία αποσπασμάτων λογοτεχνικής κριτικής. Στις υποχρεώσεις των φοιτητών περιλαμβάνεται η μελέτη του κεφ. IV από τo εγχειρίδιο του Fritz Graf (μετ. Δ. Νικήτα), Εισαγωγή στην Αρχαιογνωσία, ΙΙ, Ρώμη (Αθήνα 2001).
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΛΑΦΦ 137  -  Οβίδιος (Ανθολόγιο)
Διδάσκων: Αναστάσιος Νικολαΐδης
Περιγραφή: Ο Οβίδιος είναι μια από τις γονιμότερες ποιητικές ιδιοφυΐες της αρχαίας Ρώμης. Θα εξετάσουμε τα καινούρια στοιχεία που φέρνει στη ρωμαϊκή ερωτική ελεγεία, αλλά παράλληλα θα τον δούμε και ως "επικό" ποιητή. Από τις Heroides θα μελετηθεί εξολοκλήρου η επιστολή της Μήδειας προς τον Ιάσονα, και επιπλέον επιλεγμένες ελεγείες από τους Amores και τα Tristia, και ορισμένες περικοπές από τις Metamorphoses και την Ars amatoria.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΛΑΦΦ 210  -  Κικέρων, Pro Ligario
Διδάσκων: Κωνσταντίνος Σπανουδάκης
Περιγραφή: Ο λόγος του Κικέρωνα για τον Λιγάριο, που τόσο εκτιμούσε ο Κοϊντιλιανός, εκφωνήθηκε το 46 π.Χ. ενώπιον του Ιούλιου Καίσαρα και συνιστά μια έντεχνη έκκληση στην clementia του τελευταίου. Στην παράδοση θα παρουσιαστεί η εργογραφία του Κικέρωνα, το ιστορικό υπόβαθρο του λόγου, η ρητορική του τεχνική και οι σύγχρονες μαρτυρίες για την υπόθεση. Το κείμενο θα μεταφραστεί και θα σχολιαστεί. Θα γίνει επιλεκτική παρουσίαση της σύγχρονης βιβλιογραφίας.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΛΑΦΦ 317  -  Κατασκευές γυναικείας φωνής στην αυγούστεια ποίηση
Διδάσκουσα: Λουκία Αθανασάκη
Περιγραφή: Μελέτη των κοινών γνωρισμάτων και των διαφορών που χαρακτηρίζουν την απόδοση γυναικείων φωνών στην επική και λυρική αυγούστεια ποίηση.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία


ΤΟΜΕΑΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΚΑΙ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΏΝ ΣΠΟΥΔΩΝ


ΥΠΟΤΟΜΕΑΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ

ΒΥΦΦ 125  -  Βυζαντινή Υμνογραφία: Η θρησκευτική ποίηση από τον 4ο ώς τον 12ο αιώνα
Διδάσκων: Θεοχάρης Δετοράκης
Περιγραφή: Ποιητές και αντιπροσωπευτικά κείμενα. Οι πρώτες αρχές της θρησκευτικής ποίησης (2-4 αι.): Κλήμης ο Αλεξανδρεύς, Μεθόδιος Ολύμπου, Γνωστική ποίηση. Η ακμή της θρησκευτικής ποίησης ( 4-5 αι.): Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός και Συνέσιος ο Κυρηναίος. Χριστιανικά επιγράμματα (επιτάφια και αναθηματικά). Η παρακμή της θρησκευτικής ποίησης (6-10 αι.): Γεώργιος Πισίδης, Θεόδωρος Στουδίτης, Ιωάννης Γεωμέτρης. Τα συναξαριακά επιγράμματα. Χριστόφορος ο Μυτιληναίος. Ο Συμεών ο Νέος Θεολόγος και οι ύμνοι του.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΒΥΦΦ 177  -  'Αννας Κομνηνής Αλεξιάς
Διδάσκουσα: Μαρίνα Λουκάκη
Περιγραφή: Στην παράδοση θα παρουσιαστεί η προσωπικότητα και η παιδεία της συγγραφέως 'Αννας Κομνηνής. Θα συζητηθούν το περιεχόμενο, η δομή και το λογοτεχνικό ύφος του ιστορικού της έργου. Θα μελετηθούν αποσπάσματα από την Αλεξιάδα, αντιπροσωπευτικά των απόψεων της Κομνηνής για το οικογενειακό της περιβάλλον, τους σταυροφόρους και γενικότερα τους ξένους, την παιδεία και τις αιρέσεις της εποχής.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΒΥΦΦ 199  -  Ψυχωφελείς διηγήσεις
Διδάσκουσα: Μαρίνα Δετοράκη
Περιγραφή: Οι ψυχωφελείς διηγήσεις και η θέση τους στη μοναστική-αγιολογική λογοτεχνία του Βυζαντίου. Μελέτη επιλεγμένων αποσπασμάτων από την Historia Monachorum in Aegypto (4ος αι.), τη Λαυσαϊκή ιστορία του Παλλαδίου (5ος αι.) και το Λειμωνάριο του Μόσχου (7ος αι.). Η επιλογή θα στηριχθεί σε θεματικές ενότητες γύρω από τη ζωή των ασκητών στην έρημο( τη σωματική καταπόνηση, τους δαίμονες και τον ερωτικό πειρασμό, την απάθεια, την ανάδειξη και διδασκαλία, τα χαρίσματα και θαύματα (Acta Dei per monachos), καθώς και σε τύπους ασκητών (σαλούς, στυλίτες, κλωβίτες, κρυπτούς δούλους, λαυριώτες και κοινοβιάρχες). Τα μαθήματα θα πλαισιωθούν από εκτενείς αναφορές στο φαινόμενο του αναχωρητισμού και του κοινοβιακού μοναχισμού στην Αίγυπτο και Συροπαλαιστίνη στην πρώτη βυζαντινή περίοδο.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

BYΦΦ 305  -  Μεταφραστικά προβλήματα των βυζαντινών ύμνων
Διδάσκων: Θεοχάρης Δετοράκης
Περιγραφή: Το μεταφραστικό πρόβλημα στην ποίηση γενικά. Η ιδιαιτερότητα της θρησκευτικής ποίησης. Οι κατά καιρούς προσπάθειες μετάφρασης βυζαντινών ύμνων και οι εγγενείς δυσχέρειες [βιβλικές πηγές, δογματική ορολογία - δογματικές εκφράσεις, αδυναμία του νεοελληνικού λόγου να αποδώσει τους όρους. Κίνδυνοι παρανοήσεων και δογματικών αποκλίσεων κλπ.]. Παραδείγματα. Μεταφραστικές δοκιμές των φοιτητών.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία

ΒΥΦΦ 310  -  Μαρτύρια αγίων
Διδάσκουσα: Μαρίνα Δετοράκη
Περιγραφή: Τα Μαρτύρια των Αγίων στην πρώτη βυζαντινή περίοδο και η θέση τους στην αγιολογική λογοτεχνία του Βυζαντίου. Οι λογοτεχνικοί πρόγονοι και η διαμόρφωση του είδους στον 2ο και 3ο αιώνα. Η τυπολογία( λογοτεχνικοί τόποι, συμβάσεις, αφηγηματική δομή, χαρακτήρες των προσώπων. Τα είδη( οι μάρτυρες των μεγάλων διωγμών, οι Πέρσες, οι στρατιωτικοί άγιοι, οι γυναίκες, ομάδες μαρτύρων. Η Imitatio Christi και η θεολογία (ερμηνεία) των κειμένων αυτών. Ο αμφιλεγόμενος ρεαλισμός τους και η ροπή προς τη μυθιστορία. Τα θέματα των εργασιών θα στηριχθούν σε "αναγνώσεις" επιλεγμένων κειμένων.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία

ΥΠΟΤΟΜΕΑΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ

ΝΕΦΦ 100  -  Εισαγωγή στη νεοελληνική φιλολογία
Διδάσκοντες: Αγγέλα Καστρινάκη, Αλέξης Πολίτης
Περιγραφή: Στις παραδόσεις εξετάζονται αρχικά ορισμένες βασικές παράμετροι που καθορίζουν τον νεότερο ελληνισμό (έθνος, λαός ή πολιτισμός; γλώσσα, γλωσσικό ζήτημα, το πρόβλημα της απαρχής, η συνείδηση), έπειτα ορισμένες έννοιες της λογοτεχνίας (ορισμοί-της, η έννοια της λογοτεχνικότητας, τα λογοτεχνικά είδη, οι χρήσεις της λογοτεχνίας, η αισθητική αξιολόγησή-της), και τέλος βασικά ζητήματα της φιλολογίας, δηλαδή της μελέτης της λογοτεχνίας: η εκδοτική, η μορφολογία και οι προσεγγίσεις-της, τα εργαλεία του φιλολόγου. Παράλληλα αναλύονται ορισμένα κείμενα ως παραδείγματα.
Τύπος: Παραδόση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

NEΦΦ 132  -  Γεωργίου Χορτάτση Ερωφίλη
Διδάσκων: Στέφανος Κακλαμάνης
Περιγραφή: Eισαγωγή στο Kρητικό Θέατρο. Tο γραμματολογικό πλαίσιο της τραγωδίας Eρωφίλη: έντυπη και χειρόγραφη παράδοση, ξένο πρότυπο και δευτερεύουσες πηγές, ο Γεώργιος Xορτάτσης και η χρονολόγηση του έργου. Oι "τύχες" της Eρωφίλης. Δραματική δομή και ανάλυση της τραγωδίας. H ποιητική τέχνη του Xορτάτση. Aνάλυση εκτενών αποσπασμάτων από το έργο.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΝΕΦΦ 153  -  Νεοελληνική πεζογραφία, 1790-1830
Διδάσκουσα: Στέση Αθήνη
Περιγραφή: Αντικείμενο της παράδοσης θα είναι η διερεύνηση της μορφικής και θεματικής ανανέωσης που κομίζουν, αλλά και των ιδεολογικών προθέσεων που υπηρετούν, πρωτότυπα και μεταφρασμένα πεζογραφήματα της περιόδου 1790-1830, όπως: "Ανώνυμος του 1789", Σχολείον των ντελικάτων εραστών του Restif de la Bretonne, Έρωτος Αποτελέσματα του Ι. Καρατζά, Τα περί τον Σαδίκην ή την ειμαρμένην του Voltaire, Παπατρέχας του Αδ. Κοραή, κ.λπ.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΝΕΦΦ 175  -  Θεωρία και πρακτικές του ιστορικού μυθιστορήματος στην Ελλάδα του 19ου αιώνα
Διδάσκων: Δημήτρης Πολυχρονάκης
Περιγραφή: Η ποιητική του ιστορικού μυθιστορήματος αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο του νεότερου εθνισμού και ιστορισμού που επέφερε η ρομαντική επανάσταση. Με παράλληλες αναφορές στον ευρωπαϊκό χώρο (Scott, de Stael, Manzoni, Tommaseo) η συγκεκριμένη παράδοση εξετάζει τη θεωρία και τις αναπαραστατικές πρακτικές των σημαντικότερων εκπροσώπων του ιστορικού μυθιστορήματος στον ελλαδικό χώρο (Ζαμπέλιος, Ραγκαβής, Ξένος, Βικέλας).
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΝΕΦΦ 179  -  "Λαϊκές" λογοτεχνικές εκδόσεις στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα
Διδάσκουσα: Μαρία Μαθιουδάκη
Περιγραφή: Στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, και ιδιαίτερα στην τελευταία εικοσαετία (1880-1900), η μεταφορά της βενετσιάνικης παραγωγής στα αθηναϊκά τυπογραφεία, η διαμόρφωση νέων λαϊκών λογοτεχνικών ειδών (όπως το μυθιστόρημα), και η ευρεία διάδοση της τμηματικής (σε μορφή φυλλαδίων) έκδοσης και διακίνησης του λαϊκού εντύπου συνθέτουν ένα νέο τοπίο στην ιστορία της λαϊκής εκδοτικής παραγωγής. Στόχος του μαθήματος είναι η επισήμανση των γνωρισμάτων και η παρουσίαση των αναγνωσμάτων που συνθέτουν τη λαϊκή εκδοτική παραγωγή αυτής της περιόδου.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΝΕΦΦ 212  -  Κ. Π. Καβάφης
Διδάσκουσα: Χριστίνα Ντουνιά
Περιγραφή: Οι παραδόσεις διαιρούνται σε δύο ενότητες: α) Εισαγωγή στην ποίηση του Κ. Π. Καβάφη: θεματικά μοτίβα και ποιητικοί τρόποι, βιοθεωρία και αισθητική. Ερμηνευτικές προσεγγίσεις των κύριων ενοτήτων του καβαφικού έργου. β) Ζητήματα πρόσληψης: Εξέταση των σημαντικότερων κριτικών και ερμηνευτικών προσεγγίσεων της καβαφικής ποίησης στη διάρκεια του 20ου αιώνα.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΝΕΦΦ 221  -  Η τεχνική του εσωτερικού μονολόγου στη νεοελληνική πεζογραφία, 1930-1970
Διδάσκων: Γιάννης Δημητρακάκης
Περιγραφή: Στην παράδοση αυτή θα μελετηθεί η εισαγωγή και η χρήση της τεχνικής του εσωτερικού μονολόγου στη νεοελληνική πεζογραφία κατά την περίοδο 1930-1970. Αφού παρουσιαστεί η πρακτική του εσωτερικού μονολόγου στα μυθιστορήματα Οι δάφνες κόπηκαν του Εντουάρ Ντυζαρντέν και Οδυσσέας του Τζέιμς Τζόυς, θα αναλυθούν τα υφολογικά χαρακτηριστικά και η αφηγηματική λειτουργία της τεχνικής αυτής σε μυθιστορήματα των Στ. Ξεφλούδα, Μ. Αξιώτη, Στ. Τσίρκα, κ.ά.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΝΕΦΦ 256  -  Ποιητική γενιά του 1970: Γραμματολογικό διάγραμμα και προσέγγιση κειμένων
Διδάσκων: Ευριπίδης Γαραντούδης
Περιγραφή: Στόχος των παραδόσεων είναι η εξέταση της ποιητικής γενιάς του 1970. Στο πρώτο μέρος του μαθήματος (τρίωρα 1-5) θα γίνει μια γενική παρουσίαση της γενιάς του 1970, όπου θα εξεταστούν το ζήτημα της γενεαλόγησής της με τους όρους "γενιά της αμφισβήτησης", "τρίτη μεταπολεμική γενιά" και "γενιά του 1970", οι κοινωνικοπολιτικές συνθήκες και οι αισθητικοί όροι για τη διαμόρφωση της ποίησης της αμφισβήτησης, το χιούμορ ως βασικό χαρακτηριστικό της γενιάς του 1970, οι μορφολογικές και γλωσσικές επιλογές της γενιάς, η σχέση της με το ποιητικό παρελθόν και ειδικότερα η αναβίωση του καρυωτακισμού. Στο δεύτερο μέρος του μαθήματος (τρίωρα 6-13) θα παρουσιαστεί δειγματοληπτικά το έργο μερικών αντιπροσωπευτικών και αξιόλογων ποιητών της γενιάς, όπως οι Λευτέρης Πούλιος, Aλέξης Tραϊανός, Nάσος Bαγενάς, Mανόλης Πρατικάκης, Tζένη Mαστοράκη και Mαρία Λαϊνά.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΝΕΦΦ 292  -  Ενδοοικογενειακά δράματα: Τα μυθιστορήματα του Φρανσουά Μωριάκ και του 'Αγγελου Τερζάκη
Διδάσκων: Σταμάτης Φιλιππίδης
Περιγραφή: Αντικείμενο των παραδόσεων θα είναι δύο γνωστά μεταφρασμένα μυθιστορήματα (Τερέζα Ντεκερού, 1927, και Οι Οχιές, 1932) του Γάλλου συγγραφέα Φρανσουά Μωριάκ (1885-1970) και δύο μυθιστορήματα (Δίχως Θεό, 1951, και Μυστική ζωή, 1957) του 'Αγγελου Τερζάκη. Ο αγωνιώδης καθολικισμός του Μωριάκ θα αντιπαρατεθεί στον αγωνιώδη αγνωστικισμό του Τερζάκη, ενώ παράλληλα θα εξετασθούν οι χρησιμοποιούμενες τεχνικές τριτοπρόσωπου (Τερέζα Ντεκερού και Δίχως Θεό) και πρωτοπρόσωπου-ημερολογιακού (Οι Οχιές και Μυστική ζωή) ρεαλιστικού αφηγήματος.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

NEΦΦ 316  -  Δημώδεις ερωτικές μυθιστορίες και Ερωτόκριτος
Διδάσκων: Στέφανος Κακλαμάνης
Περιγραφή: Θα εξεταστεί ο διακειμενικός διάλογος του ποιητή του Eρωτοκρίτου με τις δημώδεις ερωτικές μυθιστορίες της υστεροβυζαντινής περιόδου ως προς τις συμβάσεις του λογοτεχνικού είδους και τη χρήση του παραδοσιακού λογοτεχνικού υλικού (θέματα, μοτίβα, ποιητικές εικόνες, κ.ά.).
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία

ΝΕΦΦ 324  -  Λογοτεχνία και Τύπος, 1791-1870: Η προοδευτική διαμόρφωση μια γόνιμης σχέσης
Διδάσκουσα: Στέση Αθήνη
Περιγραφή: Στο σεμινάριο αυτό θα εξεταστεί η σχέση που αναπτύσσει ο ελληνικός περιοδικός τύπος με τη λογοτεχνία μέσα από σημαντικούς σταθμούς της παλαιότερης ιστορίας του, δηλαδή από την Εφημερίδα της Βιέννης (1791-1797) έως τα οικογενειακά φιλολογικά περιοδικά του 19ου αιώνα. Η εξέταση αυτή θα εστιαστεί στη λογοτεχνική κριτική που διατυπώνεται και στα γραμματειακά είδη που αναδύονται (διήγημα, χρονογράφημα, επιφυλλιδογραφικό μυθιστόρημα).
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία

ΝΕΦΦ 346  -  Οι λογοτεχνικές σελίδες των νεοελληνικών περιοδικών ποικίλης ύλης του 19ου αιώνα
Διδάσκουσα: Μαρία Μαθιουδάκη
Περιγραφή: Στόχος του σεμιναρίου είναι η ανάδειξη του λογοτεχνικού υλικού που παρείχαν στους αναγνώστες τους τα περιοδικά ποικίλης ύλης του 19ου αιώνα. Οι φοιτητές αναλαμβάνουν να καταγράψουν τη λογοτεχνική ύλη που περιέχουν κάποια από τα περιοδικά, και να προβούν σε μετρήσεις σχετικά με τα λογοτεχνικά είδη που προτιμούνται, τους συγγραφείς, κ.τ.λ.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία

ΝΕΦΦ 383  -  Ο ρόλος του αναγνώστη στη σύγχρονη λογοτεχνική θεωρία
Διδάσκων: Δημήτρης Πολυχρονάκης
Περιγραφή: Ένα στοιχείο που διαχωρίζει τις φορμαλιστικές και δομικές προσεγγίσεις της λογοτεχνίας από τις λεγόμενες μεταφορμαλιστικές θεωρίες είναι η ιδιαίτερη έμφαση που αποδίδουν οι τελευταίες στον αναγνώστη ως συγκροτητικό παράγοντα στη διαδικασία της παραγωγής του νοήματος. Στο συγκεκριμένο σεμινάριο, αφού γίνει παρουσίαση της σχετικής προβληματικής από τον διδάσκοντα, θα εξετασθούν από τους φοιτητές κείμενα, στα οποία θεματοποιείται το πρόβλημα της ανάγνωσης.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία

ΝΕΦΦ 386  -  Αρχαίοι μύθοι στη μεταπολεμική λογοτεχνία
Διδάσκουσα: Αγγέλα Καστρινάκη
Περιγραφή: Οι αρχαίοι μύθοι αποτελούν συχνά μια αφετηρία για να εκδηλώσουν οι συγγραφείς σύγχρονους προβληματισμούς. Το σεμινάριο θα ασχοληθεί με τη χρήση του μύθου στα χρόνια μετά τον Β' Παγκόσμιο πόλεμο, παίρνοντας ως υπόθεση εργασίας ότι τότε παρουσιάζεται μια ειδική ερμηνεία ή αναθεωρητική διάθεση που σχετίζεται με τις εμπειρίες του πολέμου. Θα εξεταστεί πώς "διορθώνουν" οι νέοι συγγραφείς τα αρχαία πρότυπα, ποιοι είναι οι αγαπημένοι ήρωες του Mεταπολέμου, πώς χειρίζονται οι συγγραφείς τον μύθο ανάλογα με την πολιτική τους τοποθέτηση και αν υπάρχει μια υποχώρηση του αρχαίου μύθου προς όφελος του χριστιανικού. Συγκρίσεις θα γίνουν ως προς τη χρήση του μύθου με την προπολεμική ελληνική λογοτεχνία, καθώς και με βασικά έργα της ευρωπαϊκής παράδοσης.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία

ΝΕΦΦ 389  -  Eκδοτική νεοελληνικών ποιητικών κειμένων 19ου και 20ού αιώνα
Διδάσκων: Ευριπίδης Γαραντούδης
Περιγραφή: Στόχος του σεμιναρίου είναι η εξοικείωση των φοιτητών με τα βασικά προβλήματα που παρουσιάζει η έκδοση νεοελληνικών ποιητικών κειμένων του 19ου και του 20ού αιώνα. Καταρχήν πρόκειται να παρουσιαστούν οι βασικές αρχές μιας εκδοτικής θεωρίας με αντικείμενο νεότερα ποιητικά κείμενα. Στη συνέχεια θα γίνει ιστορική επισκόπηση των εκδοτικών συμπεριφορών που χαρακτήρισαν τη νεοελληνική φιλολογία στη διάρκεια του 20ού αιώνα. Αντικείμενο των σεμιναριακών εργασιών θα είναι, π.χ., οι φιλολογικές εκδόσεις της "Nεοελληνικής Bιβλιοθήκης" του Iδρύματος Kώστα και Eλένης Oυράνη, οι "κριτικές" εκδόσεις νεοελληνικών ποιητικών κειμένων, οι εκδόσεις-αναστηλώσεις "Aπάντων" ποιητών από τον Γιώργο Bαλέτα, οι φιλολογικές εκδόσεις του Γ.Π. Σαββίδη, οι συγκεντρωτικές εκδόσεις των μεταπολεμικών ποιητών, ή, τέλος, τα εκδοτικά προβλήματα που παρουσιάζει το έργο συγκεκριμένων νεοελλήνων ποιητών του 19ου και του 20ού αιώνα.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία

ΝΕΦΦ 397  -  Αφηγηματικές λειτουργίες της μυθιστορηματικής στιγμής της έλλαμψης
Διδάσκων: Γιάννης Δημητρακάκης
Περιγραφή: Αντικείμενο του συγκεκριμένου σεμιναρίου είναι ορισμένες προνομιακές στιγμές κατά τις οποίες η συνείδηση ενός μυθιστορηματικού προσώπου αντιλαμβάνεται τον κόσμο περιβεβλημένο με μια λάμψη πρωτόγνωρη. Αφού ο διδάσκων αναλύσει τη σημασία των στιγμών έλλαμψης στο Πορτραίτο του καλλιτέχνη σε νεαρή ηλικία του Τζέιμς Τζόυς, οι φοιτητές θα κληθούν να ερευνήσουν τις αφηγηματικές λειτουργίες που οι στιγμές αυτές επιτελούν στην πλοκή ελληνικών μυθιστορημάτων από τη δεκαετία του 1930 ως τις μέρες μας.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία


ΤΟΜΕΑΣ ΘΕΑΤΡΟΛΟΓΙΑΣ - ΜΟΥΣΙΚΟΛΟΓΙΑΣ


ΘNEΦ 110  -  Eισαγωγή στη θεατρική τέχνη της αρχαιότητας
Διδάσκων: Θόδωρος Xατζηπανταζής
Περιγραφή: Tα έργα των κορυφαίων τραγικών και κωμικών ποιητών της αρχαιότητας είχαν γραφτεί για να παρουσιαστούν στο κοινό κατά τη διάρκεια των μεγάλων δραματικών πανηγύρεων της αθηναϊκής πολιτείας, μέσα σε ένα τελετουργικό και καλλιτεχνικό πλαίσιο που διαμορφωνόταν από τους θεσμούς κι από την παράδοσή της. H μελέτη των καταβολών των παραπάνω εκδηλώσεων και η παρακολούθηση της πορείας των συμβάσεων που σφυρηλατήθηκαν σταδιακά για τη σκηνική ερμηνεία των δραματικών κειμένων συμβάλλει στην πληρέστερη κατανόηση του ιδιαίτερου χαρακτήρα τους και διαλύει τυχόν παρεξηγήσεις που δημιουργούνται από τον άτοπο συσχετισμό τους με τις πρακτικές της σύγχρονης σκηνής. Aναλύοντας τις μαρτυρίες ενός μεγάλου αριθμού αρχαιολογικών ευρημάτων (αγγειογραφιών, αγαλματιδίων, επιγραφών, κτιριακών εγκαταστάσεων) και διασταυρώνοντάς τες με τις φιλολογικές μαρτυρίες της εποχής, οι νεότεροι ερευνητές έχουν κατορθώσει να εξαλείψουν τα λάθη του παρελθόντος, για να διαμορφώσουν μιαν ακριβέστερη εικόνα του συναρπαστικού κόσμου των θεατρικών παραστάσεων της αρχαιότητας στην ιστορική του εξέλιξη.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΚΝΕΦ 362  -  Ελληνίδες σκηνοθέτιδες στον κινηματογράφο
Διδάσκουσα: Ελίζα-Αννα Δελβερούδη
Περιγραφή: Oι ελληνίδες σκηνοθέτιδες στον κινηματογράφο είναι αριθμητικά πολύ λιγότερες από τους άνδρες συναδέλφους τους. Mέσα από μια διαχρονική οπτική, το σεμινάριο θα κινηθεί σε δύο άξονες. O πρώτος θα εξετάζει τις ταινίες των γυναικών σκηνοθετών, τη θεματική και τους χειρισμούς της, με στόχο να φανεί αν συμπλέουν και σε ποιό βαθμό με αυτές των ανδρών συναδέλφων τους, ή σε ποια σημεία διαφοροποιούνται. O δεύτερος, μέσα από την επαφή με τα πρόσωπα (συνεντεύξεις, δημοσιεύματα στον τύπο) θα προσπαθήσει να συνθέσει μια εικόνα για τις ιδιαιτερότητες του επαγγέλματος και της καλλιτεχνικής έκφρασης, που κατά τα φαινόμενα συνδέονται με το φύλο. H παρουσία των σκηνοθετών στο σεμινάριο προφανώς εμπλουτίζει τα αποτελέσματά του.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία

ΘΠAΦ 210  -  Tο θέατρο και οι πρωτοπορίες του 20ού αιώνα
Διδάσκων: Aντώνης Γλυτζουρής
Περιγραφή: Θα παρουσιαστούν οι σχέσεις του μοντέρνου θεάτρου με τα σημαντικότερα κινήματα της ευρωπαϊκής πρωτοπορίας του 20ού αιώνα: η παράδοση του Συμβολισμού, του Eξπρεσσιονισμού και του Σουρρεαλισμού καθώς επίσης και μεμονωμένα κινήματα (από το Φουτουρισμό και το Nταντά των αρχών του 20ού αιώνα έως τις ανθρωπολογικές, περιβαλλοντικές και διαπολιτισμικές τάσεις της δεκαετίας του 1970 και 1980 κ.ά.).
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΘNEΦ 310  -  Aρχαίοι ελληνικοί μύθοι στη μοντέρνα δραματουργία (Σ)
Διδάσκων: Aντώνης Γλυτζουρής
Περιγραφή: H αξιοποίηση κλασικών μυθολογικών μορφών και θεμάτων της ελληνικής αρχαιότητας (Aντιγόνη, Φαίδρα, Oιδίπους, Oρφέας, Προμηθέας, Oίκος Aτρειδών, Tροία κ.ά.) από σύγχρονους ξένους και Έλληνες θεατρικούς συγγραφείς. Θα δημιουργηθούν κατάλογοι έργων και θα εξεταστεί ο τρόπος με τον οποίο οι μοντέρνοι καλλιτέχνες προσέγγισαν το αρχαίο μυθολογικό υλικό.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία

ΜΠΑΦ 101  -  Αρχαίοι μουσικοί πολιτισμοί
Διδάσκων: Τάσος Χαψούλας
Περιγραφή: Στόχος της παράδοσης είναι η παρουσίαση των μουσικών θεωριών, των μουσικών οργάνων και των μουσικών μορφών των αρχαίων μουσικών πολιτισμών της Μεσσοποταμίας, της Παλαιστίνης, της Αιγύπτου, της Ινδίας, της Κίνας, της αρχαίας Ελλάδας και Ρώμης.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΜΠΑΦ 335  -  Το μουσικό δράμα του R. Wagner
Διδάσκων: Τάσος Χαψούλας
Περιγραφή: Γύρω στα 1850 ο Wagner επεξεργάζεται τη νέα του θεωρία περί όπερας ως μουσικού δράματος και περί του συνολικού έργου τέχνης. Σκοπός του σεμιναρίου είναι, μέσω της μελέτης των θεωρητικών του κειμένων, καθώς επίσης και συγκεκριμένων μουσικών έργων του συνθέτη, να κατανοηθούν οι καινοτομίες του και η διαφοροποίηση του έργου του από την παράδοση της ρομαντικής όπερας της εποχής του.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία

ΘΠΑΦ 151  -  Εισαγωγή στο Ρωσικό Θέατρο
Διδάσκων: Ανδρέας Δημητριάδης
Περιγραφή: Το ιστορικό πλαίσιο ανάπτυξης του ρωσικού θεάτρου. Η προϊστορία του, οι κυριότερες φάσεις της εξέλιξής του, οι σημαντικότεροι συγγραφείς και τα έργα τους (Ν. Γκόγκολ, Ι. Τουργκένιεφ, Α. Οστρόφκσι, Α. Τσέχοφ, Μ. Γκόργκι, Β. Μαγιακόφσκι).
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΘΠΑΦ 345  -  Η ανασύνθεση μιας παράστασης μέσα από ιστορικές πηγές
Διδάσκων: Ανδρέας Δημητριάδης
Περιγραφή: Στόχος του σεμιναρίου είναι η γνωριμία και η εξοικείωση των φοιτητών με τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο ιστορικός του θεάτρου στην προσπάθειά του να κατανοήσει το θεατρικό παρελθόν. Με τη συλλογή και την επεξεργασία πληροφοριών από διαφορετικές πηγές και με τελικό στόχο την ανασύνθεση της εικόνας μιας παράστασης, οι φοιτητές θα προβληματιστούν πάνω στις δυνατότητες και στους περιορισμούς της παραπάνω διαδικασίας ώστε να διαπιστώσουν τελικά τη σημασία της για τη θεατρική έρευνα.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Προφορική παρουσίαση και γραπτή εργασία

ΘΝΕΦ 205  -  Tο ελληνικό ιστορικό δράμα από τον 19ο αιώνα στον 20ό
Διδάσκουσα: Aρετή Bασιλείου
Περιγραφή: Tο ελληνικό ιστορικό δράμα ακολουθεί ποικίλες ιδεολογικές και θεματικές μεταμορφώσεις κατά τη διαδρομή του από τον 19ο αιώνα στον 20ό. Oι μεταμορφώσεις αυτές οφείλονται στην αντίληψη της εθνικής ταυτότητας από τις εκάστοτε γενιές Eλλήνων, καθώς και στις εθνικές τους επιδιώξεις. Oφείλονται, επίσης, στο ειδικό βάρος που δίνεται σε διαφορετικά κάθε φορά κομμάτια της ελληνικής ιστορίας, καθώς και στην επίδραση των συγγραφέων από ευρωπαϊκά καλλιτεχνικά και ιδεολογικά ρεύματα. H συγκεκριμένη παράδοση πρόκειται να παρακολουθήσει τη σύνθετη κι ενδιαφέρουσα αυτή διαδρομή.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΘΝΕΦ 313  -  H γυναίκα στο θέατρο του Mεσοπολέμου
Διδάσκουσα: Aρετή Bασιλείου
Περιγραφή: Tο σενινάριο θα επικεντρωθεί στη δραματουργική επεξεργασία των προβληματισμών που αφορούν τη θέση της γυναίκας στη νεοελληνική κοινωνία του Mεσοπολέμου, εξετάζοντας παράλληλα τα ιδεολογικά συμφραζόμενα της εποχής, καθώς και την πορεία διαμόρφωσής τους στις προηγούμενες δεκαετίες. Tα δραματικά κείμενα θα μελετηθούν, επίσης, από την οπτική γωνία του φύλου.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Γραπτή εργασία και παρουσίαση


ΤΟΜΕΑΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑΣ


ΓΛΩΦ 101  -  Εισαγωγή στην Ιστορία της Ελληνικής Γλώσσας
Διδάσκουσα: Δήμητρα Δελλή
Περιγραφή: Το μάθημα προσφέρει ένα διάγραμμα της εξελικτικής πορείας της ελληνικής γλώσσας, με έμφαση στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε ιστορικής περιόδου. Περιλαμβάνει εισαγωγικά στοιχεία για τη μεθοδολογία ιστορικοσυγκριτικής διερεύνησης των γλωσσών, για την προέλευση τη ελληνικής και τη σχέση της με την Ινδοευρωπαϊκή, για τις γραφές και τα αλφάβητα, καθώς και για τις πηγές κάθε περιόδου. Παρουσιάζονται τα βασικά χαρακτηριστικά της διαλεκτικής διαφοροποίησης της αρχαίας ελληνικής, οι ιδιαιτερότητες που χαρακτηρίζουν την περίοδο της ελληνιστικής Κοινής και της μεσαιωνικής ελληνικής και που οδηγούν στη διαμόρφωση της νέας ελληνικής, καθώς και των νεοελληνικών διαλέκτων.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΓΛΩΦ 113  -  Διαχρονική Σύνταξη
Διδάσκουσα: Γεωργία Κατσιμαλή
Περιγραφή: Οι δομικές διαδικασίες του συγκριτισμού, της αναλογίας, της μετανάλυσης και της γραμματικοποίησης χρησιμοποιούντε για να ερμηνεύσουν ιστορικές εξελίξεις από τα αρχαία στα νέα ελληνικά. Τα δεδομένα προέρχονται από λάθη μεταγγραφής χειρογράφων και αναλύονται στα πλαίσια της Καθολικής Γραμματικής.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΓΛΩΦ 151  -  Φωνολογία της Αρχαίας Ελληνικής
Διδάσκουσα: Ιωάννα Κάππα
Περιγραφή: Η παράδοση έχει ως στόχο τόσο τη διαχρονική όσο και τη συγχρονική περιγραφή του φωνολογικού συστήματος της Αρχαίας Ελληνικής. Προκειμένου να κατανοηθούν πολλά φαινόμενα του αρχαίου φωνηεντισμού και συμφωνισμού, θα συζητηθούν, μεταξύ άλλων, θέματα όπως η θεωρία των φωνολογικών νόμων, η λαρυγγική θεωρία, και οι μεταπτώσεις.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΓΛΩΦ 165  -  Σύνταξη Ι
Διδάσκουσα: Έλενα Αναγνωστοπούλου
Περιγραφή: Βασικές έννοιες στη θεωρία της Σύνταξης. Εισαγωγή στη δόμηση των συστατικών, στις σχέσεις μεταξύ κατηγορημάτων και των όρων τους και στην έννοια των συντακτικών εξαρτήσεων. Η τυποποίηση με τη μορφή κανόνων και γραφικών παραστάσεων γίνεται κατά τρόπο προσιτό σε φοιτητές χωρίς προηγούμενη εμπειρία στον φορμαλισμό. Σύγκριση παραδοσιακής και θεωρητικής Σύνταξης στην περιγραφή της Νέας Ελληνικής.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΓΛΩΦ 201  -  Το γλωσσικό ένστικτο. Εισαγωγή στη βιογλωσσολογία.
Διδάσκων: Αλέξης Καλοκαιρινός
Περιγραφή: Το μάθημα αυτό αποτελεί μια εναλλακτική εισαγωγή στη σύγχρονη γλωσσολογία από την κυρίαρχη σήμερα οπτική γωνία των γνωσιακών επιστημών. Το μάθημα βασίζεται στο ομώνυμο βιβλίο του διάσημου ψυχογλωσσολόγου του ΜΙΤ Steven Pinker. Θα επιχειρήσουμε μια προσέγγιση βασικών ζητημάτων της γλωσσολογίας από τη σκοπιά της σύγχρονης ψυχολογίας και της βιολογίας της γλώσσας, μεταξύ των οποίων το ζήτημα της έμφυτης γλωσσικής ικανότητας και της σχέσης της γλώσσας με τη σκέψη. Συνιστάται οι ενδιαφερόμενοι φοιτητές να έχουν παρακολουθήσει το μάθημα της Εισαγωγής στη Θεωρητική Γλωσσολογία (ΓΛΩΦ 100).
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΓΛΩΦ 202  -  Ερευνητικές μέθοδοι και τεχνικές στη Νευρογλωσσολογία
Διδάσκουσα: Δέσποινα Παπαδοπούλου
Περιγραφή: Στόχος αυτού του μαθήματος είναι η περιγραφή των ερευνητικών μεθόδων που χρησιμοποιούνται στη Νευρογλωσσολογία. Συγκεκριμένα, θα παρουσιαστούν μελέτες, οι οποίες μέτρησαν την εγκεφαλική δραστηριότητα κατά τη διάρκεια επεξεργασίας λέξεων και προτάσεων με μεθόδους, όπως τα ηλεκτροεγκεφαλογραφήματα και την τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων μεταξύ άλλων. Τα αποτελέσματα των μελετών αυτών θα συζητηθούν σε σχέση με την αναπαραστάση της γλώσσας στον εγκέφαλο αλλά και σε σχέση με έννοιες της γλωσσολογικής θεωρίας.
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή εξέταση

ΓΛΩΦ 211  -  Εισαγωγή στη θεωρία της Μινιμαλιστικής Γραμματικής
Διδάσκουσα: Έλενα Αναγνωστοπούλου
Περιγραφή: Εισαγωγή στις Αρχές της Μινιμαλιστικής Γραμματικής. Παρουσίαση των μοντέλων ανάλυσης όπως διαμορφώθηκαν στις τρεις φάσεις της Θεωρίας του Μινιμαλισμού (Chomsky 1993, 1995, 2000/2001).
Τύπος: Παράδοση  -  Εξέταση: Γραπτή Εξέταση

ΓΛΩΦ 310  -  Ζητήματα φωνολογικής ανάλυσης στη θεωρία του Βέλτιστου
Διδάσκουσα: Ιωάννα Κάππα
Περιγραφή: Συστηματική ενασχόληση με τη φωνολογική θεωρία του Βέλτιστου. Μετά μία σύντομη εισαγωγή στο θεωρητικό πρότυπο, θα εστιάσουμε την προσοχή μας στην ανάλυση ζητημάτων από την φωνολογία της Ελληνικής.
Προαπαιτούμενα μαθήματα: ΓΛΩΦ 152 ή/και ΓΛΩΦ 149
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Γραπτή εργασία και παρουσίαση

ΓΛΩΦ 331  -  Συγκριτική Ανάλυση Δομών από τα Αρχαία στα Νέα Ελληνικά
Διδάσκουσα: Γεωργία Κατσιμαλή
Περιγραφή: Τα θέματα του σεμιναρίου περιλαμβάνουν γλωσσολογική ανάλυση δομών της Αρχαίας Ελληνικής οι οποίες δεν έχουν την ίδια πραγμάτωση στα Νέα Ελληνικά. Η σειρά των όρων, η ανάλυση των απαρεμφάτων και των μετοχών και ο ρόλος της πτώσης στη σύνταξη αποτελούν τα θέματα του σεμιναρίου στα πλαίσια της θεωρίας κυβέρνησης και αναφορικής σύνδεσης.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Γραπτή εργασία και παρουσίαση

ΓΛΩΦ 337  -  Το Λεξιλόγιο της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας
Διδάσκουσα: Δήμητρα Δελλή
Περιγραφή: 1. Το λεξιλόγιο της ΑΕ από τον 13ο αι. π.Χ. με τα κείμενα της Γραμμικής Β έως τα ελληνιστικά χρόνια όπου η Ελληνική με την μορφή της Ελληνιστικής Κοινής εξαπλώνεται στο μεγαλύτερο μέρος της Ανατολικής Μεσογείου και καλείται να υπηρετήσει νέες επικοινωνιακές ανάγκες ενός συνεχώς αυξανόμενου ελληνόφωνου πληθυσμού ενώ παράλληλα έρχεται σε επαφή με γλώσσες όπως η Λατινική και η εβραίκή που αφήνουν έκδηλα τα σημάδια τους στο λεξιλόγιο. 2. Κατηγοριοποίηση του λεξιλογίου της κλασσικής ελληνικής (λεξιλόγιο κληρονομημένο από την ΙΕ, δάνειες λέξεις, λεξιλόγιο που δημιουργήθηκε με βάση τους εσωτερικούς κανόνες παραγωγής και σύνθεσης της ΑΕ). 3. Λεξιλόγιο των αρχαίων ελληνικών διαλέκτων.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Γραπτή εργασία και παρουσίαση.

ΓΛΩΦ 338  -  Γλωσσικές Παραλλαγές
Διδάσκουσα: Δέσποινα Παπαδοπούλου
Περιγραφή: Στόχος αυτού του σεμιναρίου είναι η μελέτη γλωσσικών παραλλαγών που μιλιούνται από συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες όπως η γλώσσα των νέων. Θα συζητηθούν επίσης ζητήματα όπως η εθνογραφία της επικοινωνίας, η εναλλαγή και η επιλογή γλωσσικών κωδίκων και θα περιγραφούν ερευνητικές μέθοδοι συγκέντρωσης κοινωνιογλωσσολογικού υλικού.
Τύπος: Σεμινάριο  -  Εξέταση: Γραπτή εργασία και παρουσίαση