Εισαγωγή Το 6ο Διεθνές Συνέδριο Ελληνικής Γλωσσολογίας (6th ICGL) διεξήχθη με επιτυχία στο Πανεπιστήμιο Κρήτης (Ρέθυμνο, 18-21 Σεπτεμβρίου 2003). Κεντρικοί άξονες της θεματολογίας του συνεδρίου ήσαν η ανάλυση και περιγραφή της γλώσσας (συγχρονικά και διαχρονικά) σε φωνολογικό, μορφολογικό, συντακτικό, σημασιολογικό επίπεδο, η διδασκαλία της Ελληνικής (ως μητρικής και ως ξένης). Προσκεκλημένοι ομιλητές ήσαν η κ. Ειρήνη Φιλιππάκη-Warburton (Reading, UK) στην οποία επιδόθηκε τιμητικός τόμος («Σύγχρονες τάσεις της Ελληνικής Γλωσσολογίας», εκδόσεις Πατάκη, 2003) και η κ. Sabine Iatridou (MIT). Κατά τη διάρκεια του συνεδρίου έλαβε χώρα επίσης συνάντηση εργασίας για την υπολογιστική γλωσσολογία με κεντρικό ομιλητή τον Helmut Schmid (IMS/Stuttgart). Από τις εργασίες του συνεδρίου αναδείχθηκε ότι τα ερευνητικά ενδιαφέροντα των γλωσσολόγων στρέφονται στη σύγκριση και μελέτη δύο επιπέδων ανάλυσης της γλώσσας, με αποτέλεσμα να διαμορφώνονται οι ακόλουθες θεματικές: Φωνητική-Φωνολογία Σύνταξη-Διαχρονική Σύνταξη Σημασιολογία-Πραγματολογία Μορφολογία Κοινωνιογλωσσολογία-Ελληνικές Διάλεκτοι Διδασκαλία Ελληνικής Ιστορία της γλώσσας Ψυχογλωσσολογία- Παθολογία Κειμενογλωσσολογία Υπολογιστική ανάλυση της γλώσσας Με βάση αυτές τις παραπάνω θεματικές, ταξινομούνται οι εμπρόθεσμες ανακοινώσεις οι οποίες εκδίδονται υπό μορφή e-book. Υπενθυμίζουμε ότι τα Πρακτικά των προηγούμενων συνεδρίων διατίθενται αντίστοιχα: Ιστορικό των συνεδρίων - Έκδοση Πρακτικών: 1993: Πανεπιστήμιο του Reading (ΜΕΓΑΛΗ ΒΡΕΤΑΝΙΑ) “Themes in Greek Linguistics: papers from the first international conference on Greek Linguistics”, εκδόσεις: John Benjamins, Amsterdam 1995: Πανεπιστήμιο του Salzburg (ΑΥΣΤΡΙΑ) “Greek Linguistics ’95: proceedings of the second international conference on Greek linguistics», vol. I, II, εκδόσεις: W. Neugebauer Verlag GmbH, Graz 1997: Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθήνας (ΕΛΛΑΔΑ) «Ελληνική Γλωσσολογία ’97: πρακτικά του Γ΄ διεθνούς γλωσσολογικού συνεδρίου για την ελληνική γλώσσα», εκδόσεις: ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ 1999: Πανεπιστήμιο Κύπρου (ΛΕΥΚΩΣΙΑ) «Πρακτικά 4ου Διεθνούς Συνεδρίου Ελληνικής Γλωσσολογίας», εκδόσεις: University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2001: Πανεπιστήμιο René Descartes-Paris V (ΓΑΛΛΙΑ) «Γλωσσολογικές Έρευνες για την Ελληνική: Πρακτικά του 5ου Διεθνούς Συνεδρίου Ελληνικής Γλωσσολογίας», τομ. Ι και ΙΙ, εκδόσεις: L’Harmattan, Paris To 7ο Διεθνές Συνέδριο Ελληνικής Γλωσσολογίας θα γίνει το 2005 στο Πανεπιστήμιο York (ΜΕΓΑΛΗ ΒΡΕΤΑΝΙΑ). Οργανωτική Επιτροπή: Γεωργία Κατσιμαλή, Αλέξης Καλοκαιρινός, Έλενα Αναγνωστοπούλου, Ιωάννα Κάππα Θεματικές ενότητες Ονομαστικός Κατάλογος COMPUTATIONAL LINGUISTICS Διονύσης Γούτσος Σώμα Ελληνικών Κειμένων: Σχεδιασμός και Υλοποίηση Μαρία Ιακώβου, Γιώργος Μαρκόπουλος, Γιώργος Μικρός Θεματοποιημένο Βασικό Λεξιλόγιο μέσω ΗΣΚ: Πρακτική εφαρμογή στη Διδασκαλία της ΝΕ ως ΞΓ Ελευθερία Γιακουμάκη, Χρυσούλα Καραντζή, Ιώ Μανωλέσσου ΙΛΝΕ και Ηλεκτρονική Λεξικογραφία Manolis Maragoudakis, Katia Kermanidis, Nikos Fakotakis A Bayesian Part-Of-Speech and Case Tagger for Modern Greek Γιώργος Ματσαρίδης Ένα Συντακτικό για τη Δόμηση και Παράσταση Οντολογιών σε Συστήματα Θησαυρών Όρων: κανονικότητες και προβλήματα Γεώργιος Κ. Μικρός Στατιστικές Προσεγγίσεις στην Αυτόματη Κατηγοριοποίηση Κειμένων της Νέας Ελληνικής: Μια Πιλοτική Αξιολόγηση Μεταβλητών και Στατιστικών Μεθόδων Μπέση Σπυριδούλα - Ίριδα Μοντέρνοι Καιροί… για τη Μορφολογία της Ελληνικής. Το παράδειγμα του ονόματος, έτσι όπως μόνο ο Η/Υ το καταλαβαίνει Χάρης Παπαγεωργίου, Προκόπης Προκοπίδης, Βούλα Γιούλη, Ιάσων Δεμοίρος, Αλέξης Κωνσταντινίδης, Στέλιος Πιπερίδης Η χρήση της γλωσσικής τεχνολογίας στην επεξεργασία της Ελληνικής Ράνια Βοσκάκη, Δήμητρα Καζαντζή Εξάλειψη αμφισημιών σε ουσιαστικοποιημένα επίθετα και επιρρήματα Panagiotis Zervas, Nikos Fakotakis, Irini Geourga, George Kokkinakis Greek emotional database: Construction and Linguistic Analysis HISTORY OF GREEK LANGUAGE Δώρης Κ. Κυριαζής Η Ελληνική ως μεταγλώσσα (Η περίπτωση της Γραμματικής της Αλβανικής Γλώσσης και του Λεξικού της Αλβανικής Γλώσσης του Κ. Χριστοφορίδη) Νικόλαος Παντελίδης Το ιδιωματικό στοιχείο στη γλώσσα των απομνημονευμάτων του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη Γιώργος Παπαναστασίου Η πρόθεση εν στη σύνθεση: Ελληνική, Λατινική και Τευτονικές γλώσσες Συμεών Τσολακίδης Παρατηρήσεις για την κατανομή και τη λειτουργία των ρηματικών τύπων στη Βοιωτική Dragomira Valtcheva Η δήλωση της περιοχής του τόπου στα βυζαντινά δημώδη μυθιστορήματα MORPHOLOGY Άννα Αναστασιάδη - Συμεωνίδη, Ασημάκης Φλιάτουρας Η διάκριση [ΛΟΓΙΟ] και [ΛΑΪΚΟ] στην Ελληνική γλώσσα. Ορισμός και ταξινόμηση Alexandra Galani So, word formation: Syntax or morphology? Formation of non-suppletive stems in Modern Greek Γιαννούλα Γιαννουλοπούλου Μορφήματα στα όρια ανάμεσα στην παραγωγή και τη σύνθεση. Η περίπτωση των Θεο-, Ψιλο- και -φέρνω Γεωργία Κατσούδα Η λειτουργία της αποσαφήνισης και του αποπλεονασμού στη μεταδόμηση του ενεστωτικού θέματος: Παραδείγματα από το Νεοελληνικό ρήμα Evangelos Petrounias The pronunciation of "Greek" words in English Ειρήνη Σεχίδου Μορφολογικός δανεισμός της Ρομανί από την Ελληνική: Το επίθημα -imo(s)/-ima Ευαγγελία Θωμαδάκη Παρατηρήσεις για τη μετακίνηση του τόνου στην κλίση και την παραγωγή PHONETICS-PHONOLOGY Μάριος Φουράκης, Αντώνης Μποτίνης, Ελευθερία Νιργιανάκη Χρονικά χαρακτηριστικά των συμφωνικών ακολουθιών [ps], [ts] και [ks] στην Ελληνική Αντώνης Μποτίνης, Robert Bannert, Δημήτριος Τζιμώκας Διαγλωσσική προσωδία της έμφασης ανδρών και γυναικών Jim Davy, Anna Panayotou Phonological constraint on the phonetics of Cypriot Greek: Does Cypriot Greek have geminate stops? J. E. Dawson An acoustic analysis of obstruents and vowel durations in the interlanguage English of native speakers of Modern Greek Athanassia - Lida Dimou, Jean-Yves Dommergues The role of natural suprasegmental language identification cues: a comparative study of perceptual abilities of French and Greek adult native speakers Katerina Nicolaidis, Jan Edwards, Mary Beckman, Georgios Tserdanelis Acquisition of lingual obstuents in Greek Δημήτρης Παπαζαχαρίου Οι πραγματώσεις της φωνολογικής μονάδας /L/ της Πατρινής διαλέκτου Anthi Revithiadou Prosodic phrasing and focus in Greek declaratives C. Anton Rytting The listener's view of style and the Lexicon: Attitudes to /I/ and /J/ in lexical and social contexts Marina Tzakosta The Enclisis-Proclisis asymmetry in the acquisition of clitics in Greek Αικατερίνη Πάππου - Ζουραβλιόβα Κλειστά φωνήεντα και η προφορά τους στα νεοελληνικά και στα ρωσικά (στα πλαίσια της διδασκαλίας της Ρωσικής γλώσσας σε Έλληνες) PSYCHOLINGUISTICS Χριστίνα Αλεξάκη Γενικές παρατηρήσεις πάνω στην κατάκτηση του ρήματος στη Νέα Ελληνική ως μητρική γλώσσα Αναστασία Χριστοφίδου Προβλήματα κατάκτησης της ονοματικής κλίσης και αποτελέσματα μιας έρευνας περίπτωσης Σοφία Δεληδάκη Η κατάκτηση του χρόνου και του ποιού ενεργείας στα Νέα Ελληνικά Δήμητρα Κατή, Κική Νικηφορίδου Η πολυσημία του δείκτη "που": Συμβολή αναπτυξιακών δεδομένων στην εξήγησή της Stavroula - Thaleia Kousta The interaction of multiple constraints for the interpretation of clitics Marina Mattheoudakis The developmental model for the mental lexicon: evidence from Greek learners of English Despina Papadopoulou, Thedore Marinis Lexical effects in sentence processing: Evidence from modifier attachment in Greek Σταύρος Γ. Ρίτσος Προθήματα της Ελληνικής και αναγνωστικές δυσκολίες Ελλήνων δυσλεξικών μαθητών Angeliki Salamoura Syntactic priming in Greek and English: On the representation of syntactic information in the bilingual mental lexicon Irene Sanoudaki Αλληλεπίδραση κατά τη δίγλωσση κατάκτηση μητρικής γλώσσας: Η περίπτωση των αντωνυμικών συστημάτων Ελληνικής - Αγγλικής Stathis Selimis, Demetra Katis Reference to physical and abstract motion in child language: A cross-linguistic comparison between English and Greek SEMANTICS - PRAGMATICS Μαρία Αντωνίου - Ιωαννίδη Πολυσημία: Συχνότητα ανάκλησης και γνωστική υπεροχή των σημασιών Μαρία Αντωνίου Ο ιστορικός ενεστώτας της Νέας Ελληνικής Χριστόφορος Χαραλαμπάκης Προβλήματα ισοδυναμίας στη νεοελληνική επιστημονική ορολογία Maria Chondrogianni Questions, Interrogative and Int sentence type in Modern Greek Άννα Ιορδανίδου, Έλενα Μάντζαρη Προτάσεις σχεδιασμού παιδαγωγικών λεξικών Ναπολέων Κάτσος Γενικευμένα συνομιλιακά υπονοήματα: Μια ψυχογλωσσολογική προσέγγιση Maria Lekakou Greek passives on the middle interpretation Αμαλία Μόζερ, Σπυριδούλα Μπέλλα Παρελθόν, παρόν, οριστικότητα και παρακείμενος Θανάσης Νάκας Σημασιοσυντακτικά της άκλιτης μετοχής σε -οντας/-ωντας Αγγελική Ψάλτου - Joycey Η λειτουργία της ρηματικής όψης κατά την αναφορά στο παρελθόν Chrystalla A. Thoma The grammatical metaphor of "Process and Range" in Modern Greek Παρασκευή Θώμου Κριτήρια διάκρισης των λεξι(λογι)κών συνάψεων (lexical collocations) από τις στερεότυπες φράσεις (idioms0 στις ρηματο-ονοματικές δομές Αναστάσιος Τσαγγαλίδης, Ελίζα Κουτούπη - Κητή Ρηματική όψη και επιτελεστικότητα Ελένη Βαλμά Η αιτιότητα και οι συλλογιστικές διαδικασίες Ευγενία Βασιλάκη Συνοπτικές/μη-συνοπτικές διαδικασίες και ρηματική άποψη στην προστακτική στα Νέα Ελληνικά Γιάννης Βελούδης Η ισορροπία της διάζευξης Evangelia Vlachou Greek universal concessive conditionals SOCIOLINGUISTICS - GREEK DIALEC Γιάννης Ανδρουτσόπουλος "Ο ραψωδός που θέλεις να φτάσεις": Γλωσσικές στρατηγικές πολιτισμικής οικειοποίησης στο ελληνόφωνο rap Αργύρης Αρχάκης, Βίλλυ Τσάκωνα Το γλωσσικό χιούμορ ως μέσο έκφρασης ταυτότητας: Ανάλυση δεδομένων από ανδρικές και γυναικείες νεανικές συνομιλίες Costas Canakis Πλήρωμα καμπίνας, θέσεις γι' απογείωση: On the language of airline announcements Νίκη Μ. Χριστοδούλου Τα βυζαντινά στοιχεία της Κατωιταλικής Ελληνικής διαλέκτου Μαριάνθη Γεωργαλίδου Η αφήγηση: Η συνομιλιακή διαπραγμάτευση ζητημάτων ταυτότητας στο πλαίσιο της δίγλωσσης γλωσσικής κοινότητας των Μουσουλμάνων της Ρόδου Νίκος Βερβίτης, Μαρία Καπουρκατσίδου Οι χρήσεις της τσιγγάνικης και οι γλωσσικές στάσεις των ομιλητών της απέναντι στην Τσιγγάνικη και την Ελληνική Andromahi Koufogiorgou Linguistic practices and gender dynamics in bilingual Metsovo (Greece) Ευάγγελος Κουρδής Αξιολογικές αντιδράσεις Θεσσαλών πληροφορητών στο τοπικό τους ιδίωμα Μυρτώ Νεράντζη Η γλωσσική συμπεριφορά και ο συσχετισμός διγλωσσίας και εθνότητας μεταξύ των μελών της Ελληνικής γλωσσικής μειονότητας στο Λονδίνο Andreas Papapavlou Implementing language policies: The standardization and transliteration of toponyms in Cyprus Renate Portz Vocal sound production and speech activity expressions in German and Greek Elisaveta Sivas Γλωσσικές ιδεολογίες και κοινωνιογλωσσική κατάσταση στη σημερινή κοινότητα της Κύπρου Marina Terkourafi The Cypriot Koine: A recent development? Σταυρούλα Τσιπλάκου Στάσεις απέναντι στη γλώσσα και γλωσσική αλλαγή: Μια αμφίδρομη σχέση; SYNTAX - DIACHRONIC SYNTAX Gaberell Drachman Approaches to Null-Comp Michalis Georgiafentis On the intonation contours of the VOS order in Greek Μιχάλης Γεωργιαφέντης, Χρυσούλα Λασκαράτου Η ασυμμετρία άμεσου και έμμεσου αντικειμένου στις δίπτωτες δομές της Ελληνικής Sabine Iatridou Two constructions in Greek and what we can learn from them Brian D. Joseph On the existence of [+SELF/+R] anaphoric expressions. Further supporting evidence from Modern Greek Γραμματική Κάρλα, Νικόλαος Λαβίδας Το απαρέμφατο στον άξονα της διαχρονίας της Ελληνικής γλώσσας Γεωργία Κατσιμαλή Ως/σαν δομές στα Νέα Ελληνικά Maxim Kissilier Κλιτικές προσωπικές αντωνυμίες στο "Λειμωνάριον" του Ιωάννου Μόσχου Valia Kordoni Locative Alternation in Modern Greek Γιώργος Κοτζόγλου Ερωτηματική αντιστροφή στην Ελληνική: Συμπεράσματα για την μετακίνηση κεφαλής Νικόλαος Λαβίδας Μεταβιβαστικές εναλλαγές της Ελληνικής και μεταβολές στη μεταβατικότητα Ιώ Μανωλέσσου Οι αναφορικές προτάσεις της Ελληνικής: Διαχρονική προσέγγιση Dimitris Ntelitheos The syntax of Emphasis: Ellipsis and Discontinuity in the DP Ειρήνη Φιλιππάκη - Warburton Παρεμφατικότητα και υποτακτική: Αναζητώντας το χαμένο απαρέμφατο σε δομές ελέγχου Christina Sevdali On the properties of the Ancient Greek infinitive Efthymios Sipetzis An instance of reanalysis in the history of Greek Σταύρος Σκοπετέας, Ελισάβετ Φερχούβεν Συντακτική κυριαρχία των έμψυχων στην ιστορία της Ελληνικής Niki Tantalou Accentuation of Modern Greek and the nature of faithfulness constraints Θεόδωρος Μαρκόπουλος Γραμματικοποίηση, γνωστικά σχήματα και μινιμαλισμός: ΕΧΩ+ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ στην Ελληνιστική Κοινή Nina Topintzi Prosodic patterns and the minimal word in the domain of Greek truncated nickname Vina Tsakali A different type of clitic doubling construction TEACHING OF GREEK Νιόβη Αντωνοπούλου, Φρειδερίκος Βαλετόπουλος Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης επάρκειας της ελληνομάθειας Δώρης Κυριαζής, Ασπασία Χατζηδάκη Στάσεις Αλβανών μεταναστών απέναντι στη διγλωσσία των παιδιών τους M. Dimitrakopoulou, M. Kalaintzidou, A. Roussou, I.M. Tsimpli Clitics and determiners in the Greek L2 grammar Ζωή Γαβριηλίδου Χρήση στρατηγικών εκμάθησης της Ελληνικής ως Δεύτερης/Ξένης γλώσσας: Πιλοτική μελέτη Θάλεια Στεφανίδου, Άννα Χατζηπαναγιωτίδη Η οικουμενική συνείδηση και η ετερότητα ως καθοριστικές παράμετροι στο σχεδιασμό διδακτικού υλικού για την Ελληνική γλώσσα ως Ξένη Βασίλης Αδαμόπουλος, Μαρία Καπουρκατσίδου, Κώστα Σπηλιώτης, Εύα Τζένου Το ρηματικό σύστημα της Νέας Ελληνικής στα διδακτικά εγχειρίδια της Νέας Ελληνικής ως Δεύτερης/Ξένης γλώσσας: κριτική παρουσίαση και μια (ακόμη) νέα διδακτική πρόταση Ειρήνη Κασσωτάκη Αυτό-/ αλληλοπάθεια Vs. Παθητική σύνταξη: Αντιλήψεις σημασίας και σύνταξης από φυσικούς και μη φυσικούς ομιλητές των Νέων Ελληνικών Emmi Mikedakis Moving the Greek language online Παύλος Παύλου, Νίκη Χριστοδούλου Η χρήση στρατηγικών επικοινωνίας από μαθητές της Ελληνικής ως Ξένης γλώσσας Φοίβος Παναγιωτίδης, Σταυρούλα Τσιπλάκου What I said this time?' Οι ερωτήσεις μερικής άγνοιας κατά την κατάκτηση της Αγγλικής ως δεύτερης γλώσσας Alexandra Vasilopoulou Teachers' slightly variant repetitions of pupils' utterances: a study of conversational sequence and intonation in Greek nursery classrooms TEXT LINGUISTICS Αικατερίνη Μπακάκου - Ορφανού, Ελένη Παναρέτου Η λειτουργία της ερώτησης στο μη διαλογικό κείμενο Γεωργία Κωστοπούλου, Ιωάννης Ε. Σαριδάκης Κειμενογλωσσολογία και μετάφραση: Ο παράγοντας της προθετικότητας και η συμβολή του στη μεταφραστική διαδικασία Πηνελόπη Παπαϊωάννου Η σύνθεση κειμένου από την πολυθρόνα του σκηνοθέτη: Η προβολή των πληροφοριών στο κείμενο και τα γλωσσικά μέσα της Περικλής Πολίτης Θεματοποίηση, θεματική ανάπτυξη και ρητορική δομή των σύντομων ειδήσεων Apostolos Poulios The construction of elderly identity through troubles-telling in Greek conversations Ουρανία Χατζηδάκη "Απίστευτο κι όμως ελληνικό": Η μη συμβατική πολυτυπία των ιδιωτισμών στον Ελληνικό τύπο WORKSHOP COMPUT. LINGUISTICS Nikos Ioannou METIS: Statistical machine translation using monolingual corpora Γεώργιος Καρμπέρης, Γεώργιος Κουρουπέτρογλου, Γεράσιμος Ξύδας Ένα υβριδικό μοντέλο για τη δυναμική κανονικοποίηση Ελληνικών κειμένων Katia Kermanidis, Manolis Maragoudakis, Nikos Fakotakis Exploiting minimal Resources for subcategorization frame acquisition Γεώργιος Μικρός, Νίκος Χατζηγεωργίου, Γεώργιος Καραγιάννης Βασικά ποσοτικά μεγέθη στη γραπτή Νέα Ελληνική γλώσσα: Η αξιοποίηση τοθ ΕΘΕΓ στην Ελληνική Ποσοτική Γλωσσολογία G. Tambouratzis, S. Markantonatou, M. Vassiliou, D. Tambouratzis Employing statistical methods for obtaining discriminant style markers within a specific register Gerasimos Xydas, Dimitris Spiliotopoulos, Georgios Kouroupetroglou Prosody prediction from linguistically enriched documents based on a machine learning approach