In English
 








Αγγέλα Καστρινάκη
Καθηγήτρια
Τομέας Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών

Ειδικά Ενδιαφέροντα:
Ελληνική Λογοτεχνία του 19ου και 20ού αι.
Συγκριτική Φιλολογία

Σπουδές:
Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Πτυχίο Κλασικής Φιλολογίας (1984), Διδακτορικό στη Νέα Ελληνική Φιλολογία (1994)

Τίτλος Διδακτορικής Διατριβής:
Οι περιπέτειες της νεότητας. Η αντίθεση των γενεών στην ελληνική πεζογραφία (1890-1945)


Βραβεία:
Βραβείο Ipekci, 1999
Κρατικό βραβείο δοκιμίου 2005 για το βιβλίο Η λογοτεχνία στην ταραγμένη δεκαετία 1940-1950


Δημοσιεύσεις:
    ΑΡΘΡΑ
  • «Ο Καραγάτσης και οι ερωτικές του προκλήσεις: από το μεσοπολεμικό “πάθος” στη μεταπολεμική “αγάπη”», Λογοτεχνικές διαδρομές: ιστορία – θεωρία – κριτική. Μνήμη Βαγγέλη Αθανασόπουλου, επιμ. Θ. Αγάθος, Χριστίνα Ντουνιά, Άννα Τζούμα, Αθήνα (Καστανιώτης) 2016, σ. 239-250.
  • «Ο Χριστός στα χιόνια (Παπαδιαμαντικό)», Ζητήματα νεοελληνικής φιλολογίας: Μετρικά, υφολογικά, κριτικά, μεταφραστικά. Μνήμη Ξενοφώντα Α. Κοκόλη, Θεσσαλονίκη 2016, σ. 335-343.
  • «Ο Σωτήρης Πατατζής και ορισμένες σκέψεις γύρω από το χιούμορ», Ο Αναγνώστης, Μάιος 2016.
  • «Πινελιές για ένα πορτρέτο της Γαλάτειας», Γαλάτεια Καζαντζάκη, μια πρόκληση στα ελληνικά γράμματα. 50 χρόνια από τον θάνατό της, Παλίμψηστον, τχ. 32 (φθινόπ. 2015), σ. 27-37.
  • «Ρούφος, Κοτζιάς, Κάσδαγλης: γράφοντας, αναθεωρώντας, αναψηλαφώντας την ιστορία της νίκης στον Εμφύλιο», Πόλεμος, Κατοχή, Αντίσταση, Εμφύλιος. Η δεκαετία του 1940 και η μακρά σκιά της. Τιμητικός τόμος για τον Χάγκεν Φλάισερ, εισ.- επιμ. Κατερίνα Γαρδίκα κ.ά., Αθήνα, εκδ. Αλεξάνδρεια, 2015, σ. 265- 299.
  • «Das Bild des Deutschen in der griechischen Nachkriegsliteratur: Ein Tauziehen politischer Kontrahenten», στο Chryssoula Kambas & Marilisa Mitsou (επιμ.), Die Okkupation Griechenlands im zweiten Weltkrieg. Deutsche und griechische Erinnerungskultur, Κολωνία, εκδ. Böhlau, 2015, σ. 253-266.
  • «Η λογοτεχνική δεκαετία του ’60 και η ιδιόρρυθμη θεολογία της», Νεοελληνική λογοτεχνία και κριτική από τον Διαφωτισμό έως σήμερα. Πρακτικά ΙΓ΄ Διεθνούς Επιστημονικής Συνάντησης, μνήμη Παν. Μουλλά, Αθήνα 2014, σ. 940-953.
  • «Μέλπω Αξιώτη, Ρεπυμπλίκ - Βαστίλλη: εικασίες για μια ημιτελή δημιουργία», The Books’Journal, τχ. 48 (Οκτώβριος 2014), σ. 73-75.
  • «Η Χαμένη άνοιξη και η αποθέωση της νεανικότητας», «Με τη σφραγίδα του καλλιτέχνη». 100 χρόνια από τη γέννηση του Στρατή Τσίρκα, Αθήνα (Εταιρεία Σπουδών) 2013, σ. 237-256.
  • «Κατοχικοί έρωτες: Θεοτοκάς έναντι Βερκόρ», Κονδυλοφόρος, τχ. 11 (2012=2013), σ. 129-140.
  • «Ο Πρεβελάκης και Ο Κρητικός: οι αγωνίες ενός ισορροπιστή», Η Κρήτη στην ταραγμένη δεκαετία 1940-1950, επιμ. Κ.Ε. Ψυχογιός, Χανιά (ΙΛΑΕΚ), 2012, σ. 305-314.
  • «Στυλιανός Αλεξίου, ένας εξαίσιος μηχανικός της γλώσσας, της σκέψης, της ποιητικής τέχνης», Παλίμψηστον, τχ. 26 (2011), σ. 127-133.
  • «Ο Ιησούς Χριστός σε μιαν άθεη εποχή (1920-1940), Για μια ιστορία της ελληνικής λογοτεχνίας του 20ού αιώνα. Προτάσεις ανασυγκρότησης: θέματα και ρεύματα, επιμ. Α. Καστρινάκη, Α. Πολίτης, Δ. Τζιόβας, ΠΕΚ και Μουσείο Μπενάκη, 2012, σ. 151-172.
  • «Άγγελος Τερζάκης, «Ταξίδι με τον Έσπερο. Μύθος της Πτώσης ή ιστορία μιας αλλοτρίωσης;», Νέα Εστία, τχ. 1830 (Φεβρ. 2010), σ. 298-319.
  • «Ο Ρίτσος, η Ελένη και η Μεγάλη Μητέρα», Θέματα Λογοτεχνίας, τχ. 42 (Σεπτ.-Δεκ. 2009 = 2010), σ. 178-188.
  • «Ελένη, κόρη του σκεπτικισμού (Ο Σεφέρης και το πρόβλημα του νεκρού αδελφού)», Κονδυλοφόρος, τχ. 8 (Μνήμη Ελένης Τσαντσάνογλου, 2010), σ. 111-129.
  • «Ο Μεφιστοφελής στους μενεξέδες. Παρατηρήσεις στην Eroica του Κοσμά Πολίτη», Νέα Εστία, τχ. (Νοέμ. 2010) σ. 691-703
  • «Πίστη, απιστία και Γνώση. Θρησκευτικές κλίσεις στη λογοτεχνία των πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα», Ευρωπαϊκή Εταιρεία Νεοελληνικών Σπουδών, www.eens.org/EENS_congresses/2010/Kastrinaki_Angela.pdf
  • «Θεοί και δαίμονες στην ορθολογική δεκαετία του '30». Πρακτικά συμποσίου Μυστικισμός και τέχνη, από τον θεοσοφισμό του 1900 στη «νέα εποχή»: εξάρσεις και επιβιώσεις, Εταιρεία Σπουδών, Αθήνα 2010, σ. 39-50.
  • «Μιχαήλ ή Κοσμάς: Μυθιστορηματική νεότητα στα χρόνια της Κατοχής». Πρακτικά συνεδρίου «Η ελληνική νεολαία στον 20ό αιώνα. Πολιτικές διαδρομές, κοινωνικές πρακτικές και πολιτιστικές εκφράσεις», ΑΣΚΙ, Αθήνα 2010, σ. 203-215.
  • «Ο Καραγάτσης και οι θεολογικές του χίμαιρες», Πρακτικά συνεδρίου «Μ. Καραγάτσης: Ιδεολογία και Ποιητική», Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα 2010, σ. 145-155.
    Μια σύντομη διασκευή του κειμένου δημοσιεύτηκε στην Ελευθεροτυπία (Βιβλιοθήκη), τχ. 509 (27.6.2008), σ. 20-21.
  • «Ο μυστικός Τερζάκης. Θεολογικές αγωνίες και σκοπιμότητες», Αφιερωματικός τόμος για τον Σ. Ν. Φιλιππίδη, Ηράκλειο 2009, σ. 263-278.
  • «Δημήτριος Βικέλας ο ορθολογιστής», Πρακτικά συνεδρίου «Ο Δημήτριος Βικέλας και η Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη Ηρακλείου (1908-2008)», Παλίμψηστον, τχ. 23 (2008), σ. 103-112.
  • «Θωμάς ο Δίψυχος ο Απόκρυφος. Ο Τερζάκης και η ανταρσία της Γνώσης», πρακτικά Γ΄ Πανελλήνιου Θεατρολογικού Συνεδρίου αφιερωμένου στον Θόδωρο Χατζηπανταζή, Ηράκλειο 2010, σ. 117-127.
  • «Αισθητική ή ιστορία; Το ελληνικό πανεπιστήμιο ενώπιον του κανόνα», πρακτικά συμποσίου «Σε αναζήτηση ενός ελληνικού λογοτεχνικού κανόνα», Αριάδνη, τ. 15 (2010), σ. 227-235.
  • «Καλλιτέχνες στα νησιά της ελληνικής λογοτεχνίας» Πρακτικά του διεθνούς συνεδρίου Νησιωτισμός-νησιωτοσύνη. Ένα σύνθετο αρχετυπικό μόρφωμα, Αριάδνη, τ. 14 (2008=2009), σ. 203-211.
  • «Παίζοντας με σουρντίνα στον μεσοπόλεμο. Ο Χάμσουν και οι αντιφωνητές του: Βουσβούνης, Στρατής Δούκας, Σκαρίμπας», Χαμηλές φωνές, Εταιρεία Σπουδών και νεοελληνικού πολιτισμού, Αθήνα 2009, σ. 99-115.
  • «Ο Καζαντζάκης Γνωστικός», Πρακτικά συνεδρίου Ο Καζαντζάκης στον 21ο αι. επίμ. Σ. Ν. Φιλιππίδης, ΠΕΚ & Εκδόσεις της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης, Ηράκλειο 2010, σ. 33-76.
  • «Ο χαμσουνικός πυρετός και οι υποτροπές του», Ο ελληνικός κόσμος ανάμεσα στην εποχή του Διαφωτισμού και στον 20ό αιώνα, επιμ. Κ. Α. Δημάδης, Β΄, Αθήνα 2007, σ. 445-457.
  • «Ο Καζαντζάκης και οι Πηνελόπες», Πόρφυρας, τχ. 123 (Απρ.-Ιουν. 2007), σ. 89-96.
    Μεταφράστηκε στα ισπανικά και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό του Πανεπιστημίου της Χιλής Byzantion. Nea Hellas, τχ. 26 (2007), σ. 193-202.
  • «Από τον Βαλεντίνο στον Υάκινθο και πάρα πέρα: εφευρίσκοντας τη θρησκεία του έρωτα», Η κυριακάτικη Αυγή [Ενθέματα], 1.7.2007, σ. 30-31. (Έχει αναρτηθεί και στο foitorio.blogspot.com).
  • «'Έχω κι εγώ ένα Ρέθυμνο μικρό, εκατό χρόνια που το στερούμαι': μια συνομιλία του Πρεβελάκη με τη Μέλπω Αξιώτη», Θέματα Λογοτεχνίας, τχ. 33 (2006), σ. 65-73.
  • «Κατασκευάζοντας την έμπνευση», Νέα Εστία, τχ. 1784 (Δεκ. 2005: αφιέρωμα στον Γ. Θεοτοκά), σ. 906-919.
  • Εισαγωγή στο Πένθιμο εμβατήριο του Σωτήρη Πατατζή, Αθήνα (εκδ. Εστία) 2005, σ. 9-20.
  • «Γυρίστε στο Βοριά τη ρότα του καραβιού. Τα ξάρτια αντέχουν: το θριαμβευτικό 'ταξίδι' της απελευθέρωσης και η πικρή 'επιστροφή' (1943-1950)», Πόρφυρας, τχ.116 (καλοκαίρι 2005), σ. 265-282.
  • «Π. Πρεβελάκης, Ο Κρητικός: η εποχή της ιστορίας και η εποχή της συγγραφής». Πρακτικά του Συμποσίου 90 χρόνια από την Ένωση της Κρήτης με την ελεύθερη Ελλάδα, Ρέθυμνο, χειμώνας 2005.
  • «Ο Θεοτοκάς και το πνεύμα της κωμωδίας στην Κατοχή και στον εμφύλιο», πρακτικά του συμποσίου Η σάτιρα και το χιούμορ στην ελληνική λογοτεχνία, Αμάλθεια, τχ. 142-143 (καλοκαίρι 2005), σ. 25-32.
  • «'Ελληνομάρες-παλαβομάρες': Ζορμπάς: ένας διεθνιστής μέσα στην Κατοχή», Πρακτικά του Διεθνούς συνεδρίου Νίκος Καζαντζάκης, το έργο και η πρόσληψή του, Ηράκλειο 2006, σ. 151-162.
  • «Δεν το 'ξερα πως ήμουν πλασμένος να 'ρθω μια μέρα πίσω στα σκονισμένα μονοπάτια : το ανεκπλήρωτο όνειρο του ταξιδιού και οι αμφισημίες μιας επιστροφής», Θέματα Λογοτεχνίας, τχ.30 (χειμώνας 2005), σ. 18-27.
  • «Από την Eroica (του Κοσμά Πολίτη) στην Απασιονάτα (της Μόνας Μητροπούλου): Η μουσική της αφήγησης», Θέματα Λογοτεχνίας, τχ. 28(καλοκαίρι 2005), σ. 132-137.
  • «Βικτωρία Θεοδώρου, Ένα σπίτι κοντά στη θάλασσα: στο μεταίχμιο ελευθερίας και δέσμευσης», Μανδραγόρας, τχ. 34 (αφιέρωμα στη Βικτωρία Θεοδώρου), Οκτ. 2005, σ. 108-112.
  • «Ο Κοσμάς Πολίτης και η "Μαρίνα": από την ειρωνεία στο δράμα», Ο λόγος της παρουσίας, τιμητικός τόμος για τον Παν. Μουλλά, Θεσσαλονίκη 2005, σ. 97-103.
  • «Χρήσεις της αρχαιότητας στον εμφύλιο πόλεμο: Το ημερολόγιο της Πηνελόπης του Κώστα Βάρναλη και τα όρια μιας ανατροπής», Πρακτικά του συνεδρίου Η πρόσληψη της αρχαιότητας στο βυζαντινό και νεοελληνικό μυθιστόρημα, επιμ. Στ. Κακλαμάνης, Μ. Πασχάλης, Αθήνα 2005, σ. 227-241.
  • "The Portrait of the Artist in the Late Twentieth Century" Peter Mackridge and Eleni Yannakakis (εκδ.), Contemporary Greek Fiction in a United Europe. From Local History to the Global Individual, Οξφόρδη (Legenda) 2004, σ.152-163.
  • "Το νησί: μια ευτοπία στη λογοτεχνία της Κατοχής", Πρακτικά του Β΄ Ευρωπαϊκού Συνεδρίου Νεοελληνικών Σπουδών Η Ελλάδα των νησιών από τη Φραγκοκρατία ως σήμερα, επιμ. Αστέριος Αργυρίου, Αθήνα 2004, σ.457-468.
  • "Ο Καβάφης και οι καλλιτέχνες: η διακριτική γοητεία του υπαινιγμού", Νέα Εστία, τχ. 1761 (Νοέμ. 2003), σ.624-634.
  • "Το παράξενο φονικό της Ιζαμπέλας Μόλναρ ή ο εσταυρωμένος καλλιτέχνης", Νέα Εστία, τχ.1752 (Ιαν. 2003), σ.58-72.
  • "Εμπρός στο δρόμο που χάραξε ο Πότερ!", Θαλλώ, τχ.14 (καλοκαίρι 2003), σ.89-94· προδημοσίευση στο Αντί, τχ. 784 (21.3.2003).
  • "Ο Χριστός ξανασταυρώνεται στα χρόνια του Εμφυλίου", Νέα Εστία, τχ. 1743 (Μάρτιος 2002), σ.348-366.
  • "Η εικόνα του Τούρκου: ανάμεσα στον πατριωτισμό και στη θρησκευτικότητα", Πρακτικά Β΄ Διεθνούς Συνεδρίου για τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη, Αθήνα 2002, σ.233-246.
  • "Σωτήρης Πατατζής. Η εποχή της ανάτασης κι η αστραπή της έμπνευσης", Νέα Εστία, τχ.1734 (Μάιος 2001), σ.813-833.
  • "Γαλάτεια Καζαντζάκη - Κarin Michaelis: η πολιτικοποίηση του πόνου", Κρήτη και Ευρώπη: συγκρίσεις, συγκλίσεις και αποκλίσεις στη λογοτεχνία, Πρακτικά Α΄ Διεθνούς επιστημονικού συνεδρίου, Βαρβάροι Κρήτης 2001, σ.317-328.
  • "Η εμπειρία της νίκης και η μυθοποίηση της ήττας. Εικόνες του Τούρκου στο έργο του Καζαντζάκη", Πρακτικά του συνεδρίου: Η τελευταία φάση του κρητικού ζητήματος, Εταιρία Ιστορικών Κρητικών Μελετών, Ηράκλειο 2001, σ.389-397.
  • "Μουργκάνα: η υπερβολή της απελπισίας", Αντί, τχ.743-744 (27.7.2001 αφιέρωμα στον Δ. Χατζή), σ.52-54.
  • "Δευτερολογία για τη 'Μουργκάνα'", Αντί, τχ. 767 (12.7.2002), σ.57.
  • "Ένας 'αμοράλ' μέσα στην Κατοχή", Νέα Εστία, τχ.1729 (Δεκ. 2000 αφιέρωμα στον Καραγάτση), σ.876-892.
  • "Ο Α. Ρ. Ραγκαβής και ο Αυθέντης: ένας επωφελής γάμος στην Ελλάδα του 1850", Τα Ιστορικά, τχ.33 (Δεκ.2000), σ. 271-288.
  • "Ανάμεσα στην Ιζαμπώ και στη Βάρια", Νέα Εστία, Αφιέρωμα στον 'Αγγελο Τερζάκη, τχ.1718 (Δεκ. 1999) σ.809-819.
  • "Κριτικές στάσεις στα χρόνια της Κατοχής", Νέα Εστία τχ.1717 (15 Νοεμ. 1999), σ.472-486.
  • "Cosmas Politis, The Transformations of a Cosmopolitan", Ithaka, Greek Literary Review, τχ.2 (Φθινοπ. 1999), σ.8-9.
  • "Το 1922 και οι λογοτεχνικές αναθεωρήσεις", Ο ελληνικός κόσμος ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση 1453-1981, τ.Α', Ελληνικά γράμματα, Αθήνα 1999, σ. 165-174.
  • "'Ο ποιητής είν' ο μεγάλος πατριώτης!' Η ήττα του '97 και η ανάδυση μιας νέας καλλιτεχνικής συνείδησης", Ο πόλεμος του 1897, Εταιρεία Σπουδών, Αθήνα 1999, σ.193-214.
  • "Η σύγχρονη ελληνική πεζογραφία", κεφάλαιο από την Ιστορία της Ελληνικής γλώσσας, Εταιρεία Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου, Αθήνα 1999.
  • "Το όνειρο του ταξιδιού στα Ψάθινα καπέλα της Μαργαρίτας Λυμπεράκη", Εκδοτικά και ερμηνευτικά ζητήματα της νεοελληνικής λογοτεχνίας. 7η Επιστημονική συνάντηση αφιερωμένη στην Ελένη Τσαντσάνογλου, Θεσσαλονίκη 1998, σ.367-386.
  • "Ο Καζαντζάκης και ο Αισθητισμός: έλξη και άπωση", Νίκος Καζαντζάκης, σαράντα χρόνια από το θάνατό του, Εκδ. Δημοτικής Πολιτιστικής Επιχείρησης Χανίων, Χανιά 1998, σ.127-153.
  • "'Με κομμένα τα μαλλιά'. Η Γαλάτεια Καζαντζάκη και η γυναικεία χειραφέτηση", περ. Θέματα λογοτεχνίας, τχ.9 (1998), σ.133-143.
  • "Νεαροί καλλιτέχνες στην ελληνική πεζογραφία. Η κουλτούρα του εγωτισμού και κάποιες 'ελλείψεις'", Πρακτικά του Διεθνούς Συμποσίου Οι χρόνοι της ιστορίας. Για μια ιστορία της παιδικής ηλικίας και της νεότητας, ΙΑΕΝ, Αθήνα 1998, σ. 253-263.
  • "Ο Σιούλας και ο γύφτος: στοιχεία για μια γενεαλογία", συμμετοχή στο αφιέρωμα του περ. Η λέξη για τον Δημήτρη Χατζή, τχ.144 (Μάρτ.- Απρ. 1998), σ.184-189.
  • "Πορτρέτα του Καρυωτάκη", Καρυωτάκης και Καρυωτακισμός, Εταιρεία Σπουδών και Νεοελληνικού Πολιτισμού, Αθήνα 1998, σ.348-362.
  • "Γαλάτεια Καζαντζάκη", Η παλαιότερη πεζογραφία μας. Από τις αρχές της ως τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, τ.Ι' (1900-1914), εκδ. Σοκόλη, Αθήνα 1997, σ.422-446 (ανθολόγηση, σ.447-465).
  • "Τροπές του ρεαλισμού. Οι 'Αθλιοι των Αθηνών του Κονδυλάκη και τα ευρωπαϊκά παραδείγματα (Ζολά, Ουγκό, Ντίκενς)", Πεπραγμένα του Α' Διεθνούς Συνεδρίου "Ο Ιωάννης Κονδυλάκης και το έργο του (1862-1920)", Χανιά 1996, σ.165-180.
  • "Η αισθητική της φρίκης και η επιθυμία της αρμονίας", πρακτικά του συνεδρίου, περ. Πόρφυρας, τχ.80, (Ιαν.-Μάρτιος 1997), σ.393-401.
  • a. "Από το στρουκτουραλισμό στη σημειωτική", στο Τσβετάν Τοντόροφ, Ποιητική, εκδ. Γνώση, Αθήνα 1989, σ. 11-26.
    b. "Σχόλιο για τη μετάφραση της ορολογίας", ό.π., σ.151-157.

Υπό δημοσίευση
    ΒΙΒΛΙΑ
  • Επανέκδοση του: Κοσμάς Πολίτης, ΛΕΜΟΝΟΔΑΣΟΣ. Ιστορία μιας ζωής Μαζί με τη μελέτη «Αναζητώντας το χρυσόμαλλο δέρας», εμπλουτισμένη και αναθεωρημένη. ΠΕΚ.
  • Η Πηνελόπη στον 20ό αιώνα (προσωρινός τίτλος). ΠΕΚ.
    ΑΡΘΡΑ
  • «Οι συνέπειες της παμπάλαιας ιστορίας: ο Γ. Βιζυηνός και ο συμβολισμός της Πτώσης», Νέα Εστία, Σεπτ. 2016.
  • «Μεταμορφώσεις της Πηνελόπης», Κονδυλοφόρος (2016 = τεύχος αφιερωμένο στον Γ. Π. Σαββίδη).
  • Εισαγωγή στη γερμανική μετάφραση του μυθιστορήματος Φιλέλληνες της Μιμίκας Κρανάκη, εκδ. Romiosini, Βερολίνο 2016.

Άλλες δραστηριότητες:
Διευθύντρια στη σειρά των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης «Παλαιά κείμενα – νέες αναγνώσεις».
Πεζογράφος: 4 συλλογές διηγημάτων, το μυθιστόρημα Έρωτας στον καιρό της ειρωνείας και το αφήγημα για τη Μεταπολίτευση Και βέβαια αλλάζει! (2014).
Μεταφράστρια λογοτεχνικής θεωρίας.
Κριτικός της Λογοτεχνίας.

Ενημερώθηκε στις 10-06-2016
Διεύθυνση:Πανεπιστήμιο Κρήτης
Τμήμα Φιλολογίας
GR 741 00 - Ρέθυμνο

Τηλέφωνο:+30 2831 077285
+30 2831 077302
Fax:+30 2831 077304
e-mail: kastrinaki@uoc.gr

Βιογραφικό:



Σύνδεσμοι:foitorio.blogspot.com
foititografia.blogspot.com
Φωτογραφίες:1, 2, 3, 4